LinkedIn doet update: personen taggen, nieuwe audiences en meer

De ontwikkelingen op LinkedIn gaan razendsnel en sinds januari zijn er alweer een aantal interessante features uitgerold. Zo krijg je na een connectieverzoek nu ook direct een mogelijkheid de bedrijfspagina van die persoon te volgen. Zie jij het aantal volgers al stijgen? Dit zijn de laatste LinkedIn updates.

Personen taggen in foto’s

Sinds kort kun je personen taggen in foto’s op LinkedIn. Dit vergroot je bereik enorm, bovendien krijgen je collega’s of connecties dan ook gelijk een melding. Kunnen ze gelijk je post even liken! Ook krijg je nu de optie om afbeeldingen een alt text mee te geven, waardoor ze makkelijker gevonden kunnen worden. Vul deze dan ook zeker in.

Nieuwe reactiemogelijkheden

In navolging van Facebook zijn er nieuwe ‘reactie’-mogelijkheden; naast iets te liken (👍) kun je iets nu iemand feliciteren/iets vieren (👏), medeleven tonen (❤), iets verhelderend vinden (💡) of je nieuwsgierigheid uiten (🤔). Je krijgt een totaal aantal ‘reacties’ te zien bij je post, niet te verwarren met als iemand reageert oftewel een comment achterlaat. De reacties hierover zijn verdeeld, sommigen vinden dit echt meer bij Facebook passen dan bij LinkedIn. Het hartje is niet heel zakelijk, maar de andere lenen zich wel voor professionele reacties.

Lookalike audiences

Een update uit de Campaign Manager: het is nu mogelijk om van je doelgroepen een ‘lookalike’ audience te maken. Dat is een lijst met personen waarvan LinkedIn vindt dat ze lijken op de oorspronkelijke lijst. Google kent dit als ‘similar audiences’ en ook binnen Facebook Advertising is dit al lange tijd mogelijk. Ook zijn er nu ‘audience templates’ beschikbaar, voorgedefinieerde doelgroepen met bepaalde interesses of kenmerken.

Pagina volgen na connectie

Sinds kort is het zo dat je de mogelijkheid krijgt om de bedrijfspagina te gaan volgen van de persoon waar je zojuist mee geconnect bent. Bij de bevestiging wordt namelijk de pagina + follow-button getoond, waarmee het aantal likes van bedrijfspagina’s aanzienlijk zal stijgen. Persoonlijk ben ik van mening dat deze functie er allang had moeten zijn… maar beter laat dan nooit!

Scheduler

LinkedIn Scheduler is een feature die momenteel nog enkel voor recruiters beschikbaar is. Met deze functie kunnen geïnteresseerde kandidaten je calender availability zien en een call met jou inplannen. Deze integratie werd al een tijdje verwacht vanwege de overname van LinkedIn door Microsoft, maar is verrassend genoeg ook al mogelijk met een Google Calender.

Teammates

Met de Teammates-functie kun je binnenkort je collega’s aanmerken als zodanig, waardoor je hun updates niet meer zult missen. Het algoritme houdt dan rekening met je voorkeuren, net zoals je dat bij Facebook ook kunt instellen. Volgens LinkedIn zijn we namelijk zestig procent meer geneigd de interactie aan te gaan met collega’s. Wel stimuleert dit de zogeheten peer bubble alleen nog maar meer, waarbij collega’s elkaars content continu liken en delen.

Nog beter zou het zijn als je een soortgelijke mogelijkheid zou hebben om van bepaalde inspirerende connecties je voorkeuren aan te geven. Ook een soortgelijke melding voor bedrijfspagina’s zou zeer welkom zijn, zodat de bedrijfscontent bovenaan komt te staan in de tijdlijn van je collega’s (dit is ook in Facebook al mogelijk).

In de buurt-functie

Okay, we bekennen: deze functie is niet nieuw, maar we merken dat veel mensen hem niet kennen. Als je wilt connecten met mensen waarmee je in een meeting zit of die je ontmoet op een event, is daar een hele snelle manier voor. Ga in je app naar het ‘Contacten’-gedeelte en klik bovenin op ‘In de buurt’ (UIT). Hiervoor moet je Bluetooth wel aanstaan. Vervolgens verschijnen andere personen die datzelfde hebben gedaan, op de In de buurt-pagina. Met één klik kun je ze uitnodigen om te connecten. Zodra je weer van deze pagina weggaat, word je ook niet meer gevonden.

Kortom, weer een hoop updates vanuit LinkedIn, waarmee ze het platform weer een stukje beter maken. Welke nieuwe features ga je gebruiken of zou je graag willen zien?

Christian Luiten (Avant Arte): ‘Online impact maakt de kunstwereld minder elitair’

Avant Arte wordt het ‘meest succesvolle contemporary art Instagram account wereldwijd’ genoemd. De jonge ondernemer Christian Luiten richtte samen met zijn compagnon Curtis Penning het platform Avant Arte op met inmiddels 1,4 miljoen volgers. Deze whizzkids willen de kunstwereld opnieuw vormgeven. Hoe ziet de toekomst van het online kunstplatform eruit als het aan Christian Luiten ligt?

Openbook, het echte alternatief voor Facebook?

De tijd is rijp voor een echt alternatief voor Facebook, meent Joel Hernández Fernández, CEO en oprichter van Openbook. Hij mikt op de horden gebruikers die het platform de rug hebben toegekeerd. “Er waren tot dusverre geen serieuze opties.”

Drie jaar geleden zocht Hernández Fernández vergeefs medestanders voor een alternatieve versie van Facebook en ook toen hij vorig jaar een Kickstarter-actie begon, waren de sceptische reacties niet van de lucht. Het streefbedrag van 100.000 dollar werd dan ook niet gehaald. “Omdat we geen gedetailleerde plannen hadden”, zegt de initiatiefnemer. En dus werden de ambities naar beneden bijgesteld. Begin april verscheen dan toch de eerste bètaversie van Openbook. Deze zomer moet naast de mobiele versie ook de webversie gereed zijn.

Vier jaar geleden kwam hij uit Mexico naar Nederland om te studeren aan de VU, maar al gauw besloot hij als softwarearchitect aan de slag te gaan voor de Nederlandse start-up Qelp en nog later voor KPN. Eerst deed hij daar e-commerce, later beveiliging. Bij KPN kwam hij onder meer PGP-uitvinder Phil Zimmerman tegen, die hem nu adviseert over versleutelde berichten. “We zijn het eerste sociale platform dat berichten op de tijdlijn zelf versleutelt.”

Gamingindustrie
Hernández Fernández heeft op zich niks tegen Facebook, hij zit er zelf ook nog altijd op, zij het uitsluitend om zijn bedrijfspagina te onderhouden. “Waar ik moeite mee heb, is wat Facebook geworden is. De tijdlijn barst van de advertenties en je hebt geen privacy. Het bedrijf volgt je overal, ook buiten het netwerk.”

Het incident met Cambridge Analytica, waarbij profielen werden ingezet voor politieke beïnvloeding, was aanleiding om het idee voor een alternatief weer op te pakken. “Natuurlijk heb ik eerst naar andere oplossingen gekeken. Google Plus was tot enkele jaren terug best aardig, deelnemers waren er actiever dan op Facebook, maar Google heeft het verwaarloosd en inmiddels is het weg. En Diaspora is nooit echt van de grond gekomen.”

Openbook biedt dezelfde mogelijkheden als Facebook, dus is er geen leercurve vereist, maar er zijn wezenlijke verschillen, benadrukt de CEO: Openbook vergaart geen persoonsgegevens, er zijn geen advertenties en de populariteit van bijvoorbeeld bedrijfspagina’s wordt niet bepaald door het aantal volgers. “Bij ons gaat het om virtuele gemeenschappen rond thema’s die ertoe doen.”

Het verdienmodel: voor extra’s moet betaald worden. Openbook gaat bijvoorbeeld het aantal reacties beperken in het freemiummodel. “We beknibbelen echter niet op basisfuncties.” Hernández Fernández verwijst naar de gamingindustrie, die met extra’s tegenwoordig indrukwekkende omzetten behaalt.

Belangstelling
Openbook rekent op 100.000 gebruikers na een jaar, maar wil ‘gecontroleerd groeien’, om kinderziektes te elimineren en de kosten te beheersen. Ruim veertien duizend mensen staan inmiddels op een wachtlijst. Het geld waarop Openbook teert is echter bijna op, zo moet de CEO toegeven. “Tot aan een volgende financiering zullen we ons eigen spaargeld moeten aanspreken.”

Openbook lanceert wereldwijd, maar Hernández Fernández verwacht vooral belangstelling uit de Verenigde Staten en Duitsland, landen waar gebruikers privacy hoog in het vaandel hebben staan. Maar ook Nederland zou best eens belangrijk kunnen worden, besluit hij. “Er zijn een kleine miljoen Nederlanders bij Facebook weggegaan.”

* Dit artikel verscheen eerder in het meinummer van Emerce magazine (#171).

Foto: Vincent Boon (in opdracht  van Emerce)

Dark social: vloek of zegen?

We delen steeds minder publiekelijk. Een-op-een berichten versturen, korte stories en kleine groepen zijn de snelst groeiende gebieden van online communicatie. Wat vraagt deze ‘dark social’-ontwikkeling van marketeers?

De genoemde trend komt niet alleen door de sterke positie van chat-apps als WhatsApp en WeChat, maar ook door de groeiende rol van besloten communicatie binnen social platformen. Zo wordt op Snapchat meer dan zestig procent van alle content een-op-een gedeeld en heeft Facebook aangekondigd de focus te verleggen naar intieme communicatie in zijn chat-apps. Zie de introductie van de ‘Close Friends List’ voor Instagram Stories en aanvullende features voor direct messaging, zoals het versturen van voice-berichten. Plus: steeds meer Instagram-gebruikers hebben een privé-account.

Gifs
Rijst de vraag hoe merken op de diverse platformen hun plek behouden. Je blijft immers een indringer op een platform dat gemaakt is voor interactie tussen mensen. En bij dark social komt de mogelijkheid om je te mengen in de openbare ruimte – zoals adverteren in de newsfeed – ook nog te vervallen. Om desondanks iets aan interactie toe te kunnen voegen, zullen merken elk individueel platform en diens gebruik enorm goed moeten leren kennen. Niet ‘zenden’ maar content creëren die waarde toevoegt in context van dat platform. Binnen messaging en chat-apps en Instagram Stories, liggen hier grote mogelijkheden in het gebruik van gifs en stickers.

KLM zag bijvoorbeeld in hoe snel gifs aan populariteit hebben gewonnen binnen Facebook Messenger en WhatsApp. Door haar eigen branded gifs te creëren, wist het bedrijf een belangrijk maar vooral relevant communicatiemoment te veroveren. Namelijk het moment dat de reiziger nog even een bericht of video stuurt naar vrienden en familie voor vertrek, bij het boeken of bij aankomst. Daarmee voegt de luchtvaartmaatschappij niet alleen waarde toe, maar maakt het op een niet opdringerige manier onderdeel uit van de een-op-een communicatie van klanten.

Specifiek
Voor visuele platformen zoals Instagram ligt er juist een mooie kans voor AR, zoals in diverse branded lenses en filters. Het maken van een eigen Instagram-filters, ook wel AR-effects genoemd, biedt merken een toffe, interactieve manier om merkbekendheid te vergroten op een niet-opdringerige manier. Ook binnen dark social. Branded AR-filters bieden gebruikers namelijk de mogelijkheid om hun eigen content te maken, die vervolgens wordt gedeeld met vrienden via direct messaging of Instagram Stories. Zo zette Toto onlangs met succes een Instagram AR-filter in voor Toto’s Koning Toto-campagne ‘Own die Kroon’.

Samenvattend: als je dark social in je voordeel wil gebruiken, is een platformspecifieke aanpak de enige manier. Met als belangrijkste vragen hoe het platform gebruikt wordt en hoe je daar iets aan toe kunt voegen.

* Dit artikel verscheen eerder in het meinummer van Emerce magazine (#171).

123 miljoen dollar groeigeld voor Nextdoor

De ook in Nederland bekende buurtapp Nextdoor heeft 123 miljoen dollar venture capital opgehaald bij Amerikaanse partijen. De onderneming gaat daarnaast activiteit ontwikkelen in Denemarken en Zweden.

Riverwood Capital leidt de investeringsronde, een grote fondsbeheerder die onbenoemd blijft stapt in en zittende investeerders Benchmark, Tiger Global Management en Kleiner Perkins doen ook mee. Met het nieuw aangetrokken kapitaal wil de scale-up zijn internationale expansie versnellen en lokale posities bestendingen.

Drie jaar geleden ging Nextdoor van start in Nederland om buren en buurten met elkaar te verbinden. De app is een mengeling tussen een gemiddelde WhatsApp-groep voor een buurt en profielsite als Facebook. Het bedrijf zegt dat de app in ruim de helft van de Nederlandse buurten actief wordt gebruikt. Over de mate van activiteit wordt niets gezegd.

Het Amerikaanse bedrijf, opgericht in 2011, is ook actief in Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Australië, de VS en het Vereningd Koninkrijk. Sinds kot ook in Denemarken en Zweden.

De customer journey wordt kleiner, maar ingewikkelder: Social e-commerce zit in de lift

Amazon en Bol.com zijn tegenwoordig vooral een marketplace. En Instagram en Pinterest zijn beiden bijna een showroom op zich. Het wordt alsmaar moeilijker om potentiële klanten naar je shop te trekken, en vast te houden. Hoe dat komt? De scheiding tussen e-commerce en platformen zoals social media wordt kleiner.  Klantgedrag verandert.

Een mooi voorbeeld van veranderend klantgedrag is de recente lancering van Instagram Checkout. Deze uitbreiding van Instagram Shopping laat gebruikers direct afrekenen, binnen de app. Ook op Google kom je binnenkort Shoppable Ads tegen: afbeeldingen waarop, middels product tagging, producten te koop worden aangeboden. En ook Pinterest verandert meer en meer zélf in een webwinkel, mede dankzij de toevoeging van Ads.

Wat dat betreft krijgen Instagram, Google, Bol.com en Amazon steeds meer gemeen: ze veranderen in een platform waar andere aanbieders hun producten op verkopen, op wat voor manier dan ook. En dat vraagt om een vernieuwde marketing aanpak.

Dit zijn de drie opvallendste trends die zich op dit moment afspelen in e-commerce:

  1. De grote platformen bepalen het strijdtoneel
  2. Shapeshift van influencer marketing en branding
  3. De customer journey wordt kleiner, maar ingewikkelder
Grote platformen bepalen het strijdtoneel

Ook Google herkent de verschuiving en ziet kansen in het verder implementeren van e-commerce mogelijkheden in haar populaire platformen. Binnenkort kunnen producten die te zien zijn in Images direct worden afgerekend, via Shoppable Ads. Google’s eigen versie van Instagram’s Check-out, dus.

De grote jongens – Instagram, Google en straks natuurlijk ook Facebook – gaan het strijdtoneel bepalen. Ook in Nederland: de uitrol van Check-out en Shoppable Ads is al gestart in de VS, en komt vanzelf dus richting Europa.

Uiteindelijk willen die grote jongens natuurlijk geld aan consumenten verdienen. Maar je kunt ook zeggen dat zij met deze visie de wens van de klant centraal zetten: zo snel mogelijk afrekenen wat je ziet, op welk platform dan ook.

Google’s Shoppable Ads betekent verkoopmogelijkheden middels product tagging. Dat houdt in principe niets meer in dan winkelen in een afbeelding: mooie productfoto’s worden gebruikt om producten te tonen in een inspirerende sfeer. Het is net of je een showroom bezoekt:

Je begrijpt dat de groeipotentie van visual shopping, zoals we deze “nieuwe” vorm van online shoppen noemen, enorm is. De cijfers spreken: Pinterest is – na Instagram – het socialmediaplatform met de grootste procentuele toename in actieve Nederlandse gebruikers. En het gemiddeld aantal volgers en de daadwerkelijke investering in influencer marketing blijft groeien.

Momenteel testen alleen de grootste merken Instagram Check-out, en ook alleen nog maar in de VS. Het lijkt een kwestie van tijd voordat alle e-commerce speler met Check-out aan de slag kunnen.

Check-out is iets wat Instagram’s gebruikers willen. Webshops met saaie productafbeeldingen zijn al bijna ouderwets en bovendien minder handig te gebruiken op mobiele devices. Instagram, daarentegen, maakt het met Check-out ongelooflijk makkelijk om af te rekenen en bovendien prachtige, full screen productfotografie te tonen. Shoppen wordt gedaan zonder de app te verlaten, en bovendien bewaart de app je shipping-gegevens voor de volgende keer.

Shapeshift in influencer marketing en branding

We zijn dol op influencers. zeven procent van de digital natives geeft zelfs aan meer op influencers te vertrouwen dan op celebrities (hoe dun die scheidingslijn tegenwoordig ook is). En maar liefst negentig procent vertrouwt een influencer die een product promoot – slechts 31 procent vertrouwt ads.

De vraag is dus niet of je met influencers moet gaan samenwerken, maar met wie. Dankzij visual shopping wordt influencer marketing overigens nóg interessanter.

Waarom? Omdat je straks direct de ROI van influencer marketing meet. Nieuwe verkoopmogelijkheden zoals Check-out laten zien hoeveel last-click aankopen je exact vanuit welke Instagram-post gaat halen. En 1+1=3: omdat het kopen van producten makkelijker gaat én klanten meer vertrouwen hebben in influencers dan in ads, ga je dus vanzelf nóg meer producten verkopen via influencers.

Influencers zijn bovendien een weerspiegeling van onszelf. We don’t buy products, we buy better versions of ourselves. Met influencer marketing geef je aan je merk een gezicht.

Buiten influencer marketing wordt branding op dit soort platformen alsmaar belangrijker. Want het grote gevaar is natuurlijk dat Instagram straks alleen maar uit influencers, Instagram Shopping-posts en advertenties bestaat. Zeker als jij met je merk alleen maar gaat adverteren, wordt je irritant en bouw je alleen maar haters op.

Werk dus via je socialmediakanalen meer dan ooit aan branding. Geef je merk een gezicht, via influencers. Bouw aan een community met trouwe volgers. Zorg voor interactie met je doelgroep. Maak ze aan het lachen, en zorg bovendien voor een stijgende lijn aan volgers. Je bent geen verkoopkanaal, je bent een betere versie van je klant.

De customer journey wordt kleiner, maar ingewikkelder

En een gevolg van déze trend is dan weer dat de customer journey aanzienlijk verkleind wordt. Voornamelijk de Think- en de Do-fase kruipen naar elkaar toe. En waar we vroeger onze smartphone voornamelijk gebruikten om inspiratie op te doen, gaan we daar nu meer en meer op afrekenen. Een fysieke winkel, desktopshop, app of zelfs al een mobiele variant van je webshop is niet meer nodig.

Terugkerende klanten activeren zou makkelijker moeten zijn dan huidige klanten. Wij noemen dit de Return-fase. Maar dan moet merk en natuurlijk je customer service wel op en top zijn.

Dit alles vraagt om een andere denkwijze. Prijsvechters winnen het steeds minder vaak van sterke merken, die het de klant zo makkelijk mogelijk maken om af te rekenen en waarbij de customer service optimaal is. Kijk naar Coolblue: zeker niet de goedkoopste, maar wel een waanzinnig sterk merk: al vóórdat je er besteld, wil je er onderdeel van zijn. Klant worden is een feestje, omdat je gepamperd wordt met interactie, grappen, maar ook razendsnelle service en handige content.

TL;DR: Actiepunten voor de e-commerce marketeer

De grote jongens en de veranderende customer journey gooien social e-commerce behoorlijk op de schop. Reden voor paniek?

Welnee. Klanten gaan zich niet van de één op de andere dag anders gedragen. Dat heeft tijd nodig. Bovendien zijn niet alle visual shopping-mogelijkheden op dit moment beschikbaar in Nederland. Maar het gaat wel gebeuren. Bereid je dus voor.

  • Visual shopping is de toekomst. Met Shopping en nu ook Check-out verandert Instagram in een winkelstraat vol inspiratie en prachtige productafbeeldingen, waar je direct afrekent wat je wilt. Zorg voor technische voorbereidingen, maar ga ook aan de slag met betere productfoto’s en zelfs video’s, en optimale customer service om je klanten te behouden.
  • Geef je merk een gezicht. Dat doe je bijvoorbeeld met influencers, zeker als je straks de ROI van influencer marketing nóg makkelijker kunt doormeten. Zorg er ook nú al voor dat je sterk aanwezig bent op bijvoorbeeld Instagram en Pinterest. Maar let op: deel niet enkel productpromoties, zorg ook voor interactie door je community bij je merk te promoten.
  • De stap tussen de Think- en de Do-fase wordt kleiner en kleiner. Consumenten rekenen sneller af, en schakelen bovendien minder tussen bijvoorbeeld smartphone en desktop. Mobiele check-out wordt belangrijker. Ook de Return-fase, waarbij je huidige klanten stimuleert om actie te ondernemen, wordt alsmaar belangrijker.

Once Dating neemt Picable over

Once Dating breidt heeft Pickable ingelijfd, de 100% anonieme datingapp voor vrouwen. Pickable heeft naar eigen zeggen een flinke groei doorgemaakt sinds de lancering zes maanden geleden, en heeft inmiddels 1 miljoen gebruikers wereldwijd.

Once is de eerste zogenoemde slow-dating app waarbij de nadruk wordt gelegd op kwaliteit. De app telt 10 miljoen gebruikers in acht markten, waarvan 1 miljoen in de Benelux. Eén keer per dag ontvangen deelnemers een voorgestelde match, gebaseerd op eigen voorkeuren.

Pickable werkt anders: vrouwen kunnen direct de profielen van de mannen bekijken zonder zelf een profiel aan te hoeven maken. Zij bepalen met wie zij een conversatie willen aangaan en op dat moment krijgt de man hier een melding van.

De dating-app is met name bedoeld voor vrouwen die liever anoniem willen blijven en voor mannen die een succesvolle en snellere datingervaring willen hebben.

Het beste kanaal voor je webshop, is dat e-mail of Messenger?

Al decennia speelt e-mail een cruciale rol in de wereld van online marketing. Als kanaal heeft e-mail de hoogste ROI, en vormt naar alle waarschijnlijkheid een cruciaal onderdeel van je marketingstrategie. Echter, geen enkele persoon, tactiek of actie kan onverslagen blijven. Kijk maar eens naar Messenger.

Consumentengedrag verandert continu en nieuwe manieren van communiceren helpen mensen om sneller met meer mensen te communiceren en vervolgens meer gedaan te krijgen. Er zijn daarom overtuigende statistieken en argumenten dat Messenger manieren biedt om e-mail te verslaan als kanaal met de hoogste ROI.

De huidige kampioen: e-mail

E-mail is simpelweg de koning van ROI. Hoewel de cijfers van elkaar verschillen, staat e-mail bekend om een gemiddelde ROI van 38:1. Kortom, een geweldig return! Zo’n geweldig resultaat is voornamelijk te danken aan de mogelijkheden die e-mail marketing biedt. Laten we hier gezamenlijk doorheen lopen.

Geavanceerde Tracking

De meeste marketeers kijken alleen naar open, click, bounce en unsubscribe ratios.

Echter, als je in de buurt wil komen van een gemiddelde ROI van 38:1, dan dien je voorbij de statistieken van de e-maildienstverlener te kijken en tevens te meten wat de impact is op bezoekersgedrag in de webshop.

De meeste e-maildienstverleners bieden de optie om tracking code te plaatsen in jouw webshop. Hiermee kan je vervolgens bezoekersgedrag bekijken en verkopen toeschrijven aan specifieke campagnes en e-mails. Klaviyo is een van de beste e-mailtools voor Shopify webshops en biedt de optie op verkoop conversies te meten. Je kan zelfs inzoomen op specifiek bezoekersgedrag.

Dergelijke vormen van tracking zijn cruciaal om bezoekersgedrag goed te begrijpen.   

Voor veel webshops zijn verkoopresultaten de belangrijkste manier om de effectiviteit van e-mailcampagnes te meten. Voorkom daarom de fout om alleen te optimaliseren voor open- en click rates. Je hebt namelijk alleen zicht op jouw ROI als je de complete journey kan doormeten tot gedrag in jouw webshop en resulterende verkopen.  

Geavanceerde Segmentatie

Met de geavanceerde tracking kan je vervolgens ook haarfijn jouw e-mail-abonnees gaan segmenteren. Drip raadt aan om de segmentatie plan op te breken in vier onderdelen.

Volgens Drip heeft elke webshop minimaal vier segmenten nodig:

  1. Warme leads. Dit zijn potentiële klanten met een hoge aankoop interesse. Ze hebben jouw e-mail geopend, op links geklikt en producten bekeken. Zorg ervoor dat je deze e-mail-abonnees niet koud laat worden.
  2. Winkelmandje verlaters. Onderzoekers van het Baymard instituut hebben data verzameld van 37 e-commerce studies en geconcludeerd dat gemiddeld 69.23 procent van de winkelmandjes verlaten wordt. E-mailreminders zijn daarom een zeer effectieve manier om verkopen te verhogen.
  3. Nieuwe klanten. Zorg ervoor dat nieuwe klanten geen promoties ontvangen voor producten die ze zojuist gekocht hebben. Help deze klanten met gebruikstips voor aankopen, verzoeken om product reviews en biedt ze passende aanbiedingen voor de volgende bestelling.
  4. Inactieve klanten. Door een klein percentage van inactieve klanten te activeren kan je onmiddellijk winst significant verhogen. Test daarom met activatie campagnes door inactieve klanten scherp te segmenteren in subgroepen. Bijvoorbeeld, klanten die een paar sneakers hebben gekocht en geïnteresseerd zouden kunnen zijn in passende broeken.

Door activiteiten te meten kan je tags toekennen aan abonnees en continu verbeteringen doorvoeren in de wijze van segmentatie. Begin daarom met de bovenstaande 4 segmenten en voeg stapsgewijs meer specifieke segmentatie toe.

E-mail’s Flexibiliteit

Je kan in principe alles via e-mail versturen. Dat maakt dit kanaal enorm flexibel. Denk aan korte artikelen, beeld, videos, links, audio, promoties, enquetes. De lijst is nagenoeg oneindig. Dit zorgt ervoor dat je met allerlei variaties kan testen. De combinatie van geavanceerde tracking en segmentatie alsmede enorme flexibiliteit zorgt ervoor dat e-mail de huidige koning van ROI is.

Maar zal e-mail altijd goed blijven werken? Het lijkt er namelijk op dat nieuwe kanalen zelfs nog betere resultaten leveren.

De nieuwe concurrent: messenger

Niets blijft eeuwig goed werken. Zeker niet in de huidige wereld van steeds snellere technologische verandering en consumentengedrag. E-mail was zonder twijfel het beste ROI kanaal, echter zijn er nu aanwijzingen dat een nieuw kanaal nog betere resultaten levert.

Het is nog steeds te vroeg om te zeggen dat Messenger e-mail zal verslaan als marketingkanaal, maar de data die wij verzamelen en horen van andere spelers in de markt wijzen erop dat dit kanaal een zeer mooie toekomst te wachten staat. Wat zorgt ervoor dat mensen zo enthousiast zijn over dit kanaal?

Messenger’s bereik

In 2018 waren er 3.8 miljard actieve e-mailgebruikers.

Dat is ongeveer de helft van alle mensen op aarde en de verwachting is dat dit aantal met drie procent per jaar zal stijgen tot 2022 en mogelijk dezelfde trend zal doorzetten in de jaren die zullen volgen. Hoe kan Messenger, als relatief nieuw communicatiekanaal, daarmee concurreren?

Allereerst is Facebook Messenger’s groei explosief. In de afgelopen vier jaar is Facebook Messenger gegroeid van 200 miljoen naar 1.3 miljard gebruikers. Daarmee is het momenteel een van de grootste messaging apps ter wereld.

Most popular global mobile messenger apps as of April 2019, based on number of monthly active users (in millions)

Een dergelijk groei is niet meer haalbaar voor e-mail als kanaal en Facebook is al bezig om de groei te versnellen door Messenger, WhatsApp en Instagram gebruikers de optie te bieden om elkaar berichten te sturen.

Momenteel zijn er meer dan zeventig miljoen bedrijven op Facebook en worden er maandelijks twee miljard berichten uitgewisseld tussen bedrijven en Facebookgebruikers. Als de-facto Facebook chat is Messenger dan ook goed op weg om het standaard medium te worden voor klantcontact.

Messenger’s engagement

Messenger heeft ondanks zijn harde groei nog niet het gebruikersbestand van e-mail. Echter is er één gebied waar Messenger beter presteert dan elk ander digitaal kanaal, namelijk engagement.

Vanuit andere bedrijven die experimenteren met Messenger, alsmede onze eigen gegevens en de informatie die we vanuit Facebook ontvangen zien we veelbelovende resultaten.

Specifiek voor campagnes zoals cart reminders hebben we gekeken naar onze data en die van vergelijkbare spelers in de markt. Hieruit blijkt dat Messenger vijftig tot zestig procent meer omzet realiseert dan e-mail. Dit is te danken aan enorme hoge engagementratio’s. Zo worden nagenoeg alle berichten bekeken en resulteert de helft van de cart reminder berichten tot een click.

Messenger is instant en zeer effectief voor transactionele berichtgeving. Daardoor ben je als merk relevant en biedt je extra service op het voorkeurskanaal van de klant. En dit resulteert in harde omzetverhogingen.  

Immers, de klant heeft toestemming gegeven om relevante updates te ontvangen en jij ontvangt de expliciete permissie om direct de klant te bereiken. Tevens kan deze permissie niet overgedragen worden of verkocht worden aan een derde zoals dat bij e-mail wel gebeurt.

Hierdoor is het een win-win situatie en heeft Messenger een goede kans om hét standaard medium voor klantcontact te worden. En hoewel e-mail universeel is en Messenger een gesloten systeem, is de verwachting dat het gecombineerde gebruikersbestand  van Messenger, WhatsApp en Instagram erg in de buurt zal komen van e-mail.

Kortom, met Messenger als voorloper en zeer goede engagement resultaten is nu hét moment om te experimenteren met transactionele berichtgeving via dit kanaal.      

Geen pushberichten, maar echt klantcontact

E-mail is een directe communicatielijn tussen jouw merk en de klant. Dit is naast de bovengenoemde zaken een belangrijke reden waarom e-mail zo succesvol is.

Sociale media posts, betaalde advertenties, persberichten en blog posts zijn – ondanks de geavanceerde targeting mogelijkheden – berichten gericht op de massa. Als marketeer gooi je het bericht eruit en hoop je dat de juiste mensen hierop reageren alsmede overgaan tot actie.  

E-mail, daarentegen, is een één-op-één communicatiekanaal. Hoewel je een grote groep tegelijk kan bereiken, bieden de eerder genoemde tracking & segmentatie veel mogelijkheden. Zo kan je jouw bericht nagenoeg perfect afstemmen op de ontvanger.

Welke meerwaarde biedt Messenger?

Eén van de uitdagingen van e-mailmarketing is dat je niet echt een gesprek voert, maar eenzijdig berichten verstuurd die tot een verkoop in de webshop dienen te resulteren. Hierdoor is e-mail als kanaal beperkt in haar functionaliteiten.

Messenger, daarentegen, creëert een gesprek en is vollediger in haar functionaliteiten. Het is het enige kanaal dat in real-time klantgesprekken kan voeren. Dit zorgt vervolgens voor meer interesse en engagement.

Bekijk deze voorbeelden van de Shopify webshop Dulo.

Door simpele buttons en acties aan te bieden kan je in real-time een gesprek voeren en de klant nog meer gemak bieden. Je helpt de klant onder andere om:

1/ Gemakkelijk een vergeten mandje te bekijken;

2/ Producten aanbevelingen te krijgen;

3/ Meer te leren over de betaalopties en het retourbeleid;

4/ Moeiteloos af te rekenen.

Alle gesprekken zijn volledig geautomatiseerd en af te stemmen op jouw eigen toon. Hierdoor hoeft de klant niet te wachten op een reactie en kan er meteen een verkoop gerealiseerd worden.  

En dit is precies het verschil tussen Messenger en e-mail. E-mail is niet real-time en zodra er vragen zijn of de klant meer wil weten, dan loop je verkopen mis. Je wilt klanten met een hoge koopintentie niet laten wachten.

Hierdoor is Messenger als marketingkanaal zeer effectief in het voeren van klantgesprekken. Ook wanneer de klant buiten de default opties een vraag stelt en er een medewerker nodig is, dan is de kans groot dat er sneller een reactie zal komen dan per e-mail. Hierdoor is Messenger in de basis krachtiger in haar functionaliteiten en effectiever in het realiseren van verkopen dan e-mail.  

Hoe ziet de toekomst eruit voor Messenger?

Dit is waar het om gaat. Kan Messenger als beste ROI kanaal e-mail verslaan? Voorlopig nog niet. E-mail is een volwassen kanaal met enorm veel geavanceerde functionaliteiten, tools en integraties. Het is een kanaal dat voor webshops belangrijk zal blijven.  

Messenger is relatief nieuw en biedt op het gebied van transactionele berichten veel betere engagement resultaten. Echter zijn de Messenger tools nog niet zo geavanceerd als de e-mailvarianten. Wat is daarom verstandig voor je webshop?

Allereerst is Messenger geen vervanging voor huidige e-mailmarketing. Messenger heeft simpelweg niet hetzelfde bereik en is minder volwassen als marketingkanaal.

Echter, als je nog niet begonnen bent met Messengermarketing dan is nu hét moment om te beginnen. Messenger is complementair naast bestaande e-mailmarketing. Hierdoor kan je ook haarfijn de resultaten vergelijken voor specifieke campagnes.

Begin daarom nu met Messengercampagnes voor:

  • Cart recovery
  • Order updates
  • Product reviews
  • FAQs

Messenger is geen tijdelijke trend en de resultaten spreken voor zich. Met tevens de integratie tussen Messenger, WhatsApp en Instagram is er een goede kans dat Facebook hét standaard medium voor klantcontact aan het ontwikkelen is.

Vertrouwen in influencers: 4 procent

Zelfs politici zijn geloofwaardiger op internet dan social influenceren, zo laat een onderzoek zien. Slechts vier procent van de internetgebruikers gelooft influencers.

Een Wave-onderzoek van mediabureau UM, dat het bureau intern internationaal deelt, geeft weer wie de online consument wel en wie niet vertrouwt.

Acht procent van wat de mediaconsument op social media leest en ziet beschouwt hij als ‘waar’ en geloofwaardig. Het subsegment ‘social influencer’ scoort een stuk slechter: vier procent van het publiek hecht geloof aan hun uitingen.

Van wat overheden op social media delen omschrijft twaalf procent dat als ‘mostly truthful’.

Foto: Graham Cook (cc)

Irfan van Ewijk (WOOV): ‘Met één app hou je contact met je vrienden op alle festivals’

De mobiele telefoon is in het uitgaansleven een steeds belangrijker rol gaan spelen. Om contact te houden met je vrienden, maar ook om via een app te weten waar je moet zijn. WOOV tilt de standaard festival app naar eigen zeggen naar een hoger niveau.

“Het is een applicatie waar de festival-, en evenementenmarkt al jaren om aan het schreeuwen was. In de basis brengt het mensen bij elkaar en geeft antwoord op de vijf wezenlijke vragen van mensen die zich aan het oriënteren zijn of uitgaan: wie, wat, waar, wanneer, waarom”, aldus oprichter Irfan van Ewijk. Meer bij Top Names.

Irfan van Ewijk (WOOV): ‘Met één app hou je contact met je vrienden op alle festivals’

De mobiele telefoon is in het uitgaansleven een steeds belangrijker rol gaan spelen. Om contact te houden met je vrienden, maar ook om via een app te weten waar je moet zijn. WOOV tilt de standaard festival app naar eigen zeggen naar een hoger niveau.

“Het is een applicatie waar de festival-, en evenementenmarkt al jaren om aan het schreeuwen was. In de basis brengt het mensen bij elkaar en geeft antwoord op de vijf wezenlijke vragen van mensen die zich aan het oriënteren zijn of uitgaan: wie, wat, waar, wanneer, waarom”, aldus oprichter Irfan van Ewijk. Meer bij Top Names.

Verizon zet Tumblr in de etalage

Telecombedrijf Verizon zoekt een koper voor het sociale netwerk Tumblr, dat het kreeg bij de overname van Yahoo.

Hoewel het sociale netwerk nog steeds 450 miljoen blogs telt, neemt het gebruik af.

Yahoo telde destijds 1,1 miljard dollar neer voor het bedrijf, waarmee het gelijk een van de grootste aquisities werd, maar de investering werd nooit terugverdiend.

Een verbod op erotische content onder de nieuwe eigenaar Verizon hielp niet echt: het aantal bezoekers daalde flink. Om die reden heeft Pornhub bekend gemaakt dat het een bod op het bedrijf overweegt. Vanzelfsprekend keert daarmee ook de gewaagde content terug.

Snapchat lanceert premium advertenties

Snapchat betreedt de advertentiemarkt met een premiumproduct voor het onderdeel Shows. Het geautomatiseerde advertentieplatform kan daarmee gepasseerd worden.

Het nieuwe model is vergelijkbaar met Google Preferered, waarmee adverteerders in de populairste YouTube video’s kunnen komen.

Adverteerders betalen een vaste prijs en Snapchat garandeert een bepaald bereik met reclames die niet langer dan 6 seconden duren en alleen te zien zijn in programma’s die Snap met partners als Condé Nast Entertainment, Hearst, Tastemade, Group Nine Media, NBC Universal en Viacom maakt.

Het aantal kijkers voor Shows is inmiddels verdrievoudigd.

Kenny Mitchell wordt per 1 juni 2019 overigens de nieuwe Chief Marketing Officer (CMO) van Snap. Mitchell krijgt de leiding over alle initiatieven op het gebied van consumenten- en productmarketing.

Mitchell was werkzaam als Vice President Brand Content & Engagement bij McDonald’s in de VS, waar hij verantwoordelijk was voor de strategische merk- en consumentenmarketing. Ook werkte Mitchell als Head of Consumer Engagement bij Gatorade.

Leven in tijden van spionagekapitalisme

De bekendste spionagekapitalist is Facebook. Sinds de opkomst van internetreuzen is privacy niet meer vanzelfsprekend. Dataverzameling is gemeengoed, en dat dat zomaar kan, daar is uiteraard niet iedereen het mee eens. Hoogleraar Shoshanna Zuboff schreef daarover het het boek The Age of Surveillance Capitalism. Rens van der Vorst vat het voor je samen.

In oktober 2018 werd The Age of Surveillance Capitalism gepubliceerd. Geschreven door hoogleraar aan de Harvard Business School Shoshanna Zuboff. Belangrijk, vol nieuwe inzichten en essentieel voor onze toekomst. Een boodschap die verspreid moet worden! Helaas is het boek óók dik (523 pagina’s), ontoegankelijk, moeilijk, in het Engels, en vol met 6-en-meer-lettergrepen-woorden. Daarom maakte ik een ongenuanceerde, incomplete, versimpelde, zelf ingekleurde, zelf aangevulde maar – hoop ik – hartstikke toegankelijke samenvatting.

Spionagekapitalisme, wat is het?

Hét kernbegrip van het boek is Surveillance Capitalism. Ik vertaal dat met spionagekapitalisme. Dat is geen exacte vertaling, toegegeven, maar het dekt wel de lading, denk ik. En het klinkt lekker. Wat jij van de term vindt, mag je zelf bepalen nadat ik heb uitgelegd wat spionagekapitalisme precies is. Daar gaan we dan!

Spionagekapitalisme is een vorm van kapitalisme waarbij mensen bespied worden vaak zonder dat ze daar bewust van zijn. Dit bespieden leidt tot een dataverzameling. Er wordt data verzameld over wat mensen ‘doen’ (posten, liken, kijken, klikken, zoeken, etc..). Dat is de ‘eerste laag’. Maar er wordt ook data verzameld over hoe mensen dat doen (waar, hoe vaak, met wie, op welke toon, met een filter of zonder, hoe lang, wanneer, etc..). Dat is de schaduwlaag. En die is pas echt waardevol. Met de data uit de eerste laag en de schaduwlaag samen kun je gedrag voorspellen en die voorspelling verkoopt de spionagekapitalist aan zijn klanten: bedrijven of organisaties die ook weer iets willen verkopen. Zeep of een idee. De spionagekapitalist verkoopt daarmee zekerheid. Ik weet zeker dat deze mensen in jouw product geïnteresseerd zijn. Ik weet zeker dat deze mensen niet gaan stemmen.

Daar staan we nu. En dat is nog maar het begin. De beste manier om zekerheid te verkopen, is namelijk niet om gedrag te voorspellen, maar om gedrag te beïnvloeden én te bepalen. Data gebruiken om mensen te manipuleren en die ‘superkracht’ weer verkopen aan bedrijven en organisaties. Dát is het doel van het spionagekapitalisme. Van voorspellen naar bepalen. Van vóór ons automatiseren naar ons automatiseren.

In het boek staan hier en daar ” zelfgetekende plaatjes’. Dus ik dacht, laat ik er ook eentje tekenen.

En dan nu de praktijk. Laten we er eens een voorbeeld bij halen van een bekende spionagekapitalist: Facebook. Facebook registreert alles wat je liket, post, deelt, klikt en bekijkt. Via Facebook – pixels word je ook bespied als je andere websites bezoekt. En zelfs je contacten worden in kaart gebracht. Dat betekent dat ook mensen zonder Facebook-account in beeld zijn. Kortom, Facebook streeft erna alles en iedereen te bespioneren. Dat is nog maar de eerste laag. Facebook registreert ook hoe vaak je Facebook gebruikt, waar, op welke manier, hoe lang, vanaf welk apparaat, en ga zo maar door. De schaduwlaag. Met al deze gegevens voorspelt Facebook jouw gedrag. Bijvoorbeeld of je van plan bent een spijkerbroek te kopen. Die voorspelling wordt weer verkocht aan bedrijven, die met die gegevens jou proberen te beïnvloeden (kijk nou eens, wat een mooie spijkerbroek!). Facebook heeft al aangetoond dat het meer kan dan alleen voorspellen. Zo lieten ze zien dat ze gebruikers wat somberder konden maken door ze bepaalde berichten te laten zien. Dat past in hun plannen: niet voorspellen of je een spijkerbroek wilt kopen maar bepalen dát je een spijkerbroek wilt kopen.

Er is nooit genoeg data! Een spionagekapitalist heeft nooit genoeg data. Hoe meer data, hoe beter gedrag voorspeld kan worden. Hoe beter gedrag bepaald kan worden. Hoe meer zekerheid verkocht kan worden. Met data wordt de kunstmatige intelligentie getraind. Kwantiteit leidt tot ‘kwaliteit’. En dus is het de ambitie van het spionagekapitalisme om elk gedrag te bespieden en om te zetten in data. Het spionagekapitalisme streeft er na zijn activiteiten uit te breiden. In de breedte en in de diepte.

Laten we beginnen met de breedte. Bijvoorbeeld: de spionagekapitalist Google. Die startte als een zoekmachine. Dat was en is een goede manier om mensen te bespieden. Immers, als jij jeuk hebt in de schaamstreek vertel je dat waarschijnlijk eerder aan Google dan aan je partner. Maar dat was natuurlijk niet voldoende. Dus volgde allerlei nieuwe diensten. Ik noem er een paar. G-mail zodat ze konden zien wat je mailt en hoe je mailt. Google Drive, om mee te kijken wat je allemaal bewaart. Daarna kwam de smartphone en bouwde Google snel zijn eigen  – spionerende – besturingssysteem (Android). Een slimme thermostaat volgde, want wat doe jij allemaal thuis? En zo’n thermostaat kun je natuurlijk bedienen met van die slimme speakers (Google Home) die nu overal opduiken. In auto’s zit steeds vaker (navigatie)-software van Google. Onlangs lanceerde Google de plannen om streaming games aan te bieden. Het verdienmodel is ongetwijfeld niet om gamers te helpen maar om inzicht te krijgen in wat gamers doen. En hoe ze dat doen. Misschien zijn zelfrijdende auto’s daarom straks wel gratis. En zal Google voorop lopen bij slimme gezondheidsarmbanden. Slimme kleding. Slimme verf. Slimme verpakkingen. Daarom is het ook verstandig om in je hoofd ‘slim’ (smart) te vervangen door spionage. Slimme weegschaal. Spionageweegschaal. Zoiets. Dat beschrijft meestal beter wat het product doet.

Een ontluisterend voorbeeld van de verbreding van de activiteiten van het spionagekapitalisme is de Roomba. Deze slimme stofzuiger doet meer dan stofzuigen alleen. Het apparaat herkent meubelmerken en maakt plattegrondjes van je woonkamer. En dat terwijl je dik betaald hebt voor het apparaat. Het bedrijf heeft nog niet besloten wat het met die data gaat doen, maar het feit alleen dát het verzameld wordt, is al bizar genoeg. Stel dat je je werkster in je huis betrapt terwijl ze staat te fotograferen, dan vraag je haar te vertrekken. Misschien op een onvriendelijke manier. En dan bel je de politie. Over je slimme stofzuiger schep je op tegen je vrienden. Immers als je stofzuiger slim is, moet jij dat ook wel zijn, toch? Nee, dus.

Naast een verbreding streeft het spionagekapitalisme ook naar een verdieping. De spionagekapitalist wil naar binnen kunnen kijken. Bijvoorbeeld door minuscule gezichtsuitdrukkingen te registreren en te analyseren. Micro-expressies. Die laten vaak zien wat je écht van iets denkt terwijl je daar zelf niet eens bewust van bent. Er zijn spionagekapitalisten die zwaar investeren in de combinatie van de informatie uit je slimme armband, met wat je doet op je smartphone, waar je naar kijkt op YouTube, waar je bent en ga zo maar door. Zo bouwen ze jouw emotionele profiel. Emotie-as-a-service.

Kortom, als je weer eens een goeroe hoort praten over een ‘connected, smart society’ dan weet je nu in wiens belang dat echt is. Internet of Things, smart devices. 5G. Altijd online. Het zijn allemaal componenten die bijdragen aan een enorme spionage-infrastructuur. Aan het het vertalen van gedrag in data.

Je hebt misschien wel eens de uitdrukking gehoord: als het product gratis is, dan ben jij het product. Dat klopt dus niet. Het product is de voorspelling (en straks de manipulatie) die verkocht wordt. De zekerheid. Jij bent slechts de grondstof. Het ruwe materiaal. Ik hoorde pas iemand zeggen: als data de nieuwe olie is, waarom zijn wij dan niet de nieuwe sjeiks? Simpel. Omdat wij slechts de grond zijn.

Hoe komen ze er mee weg?

Spionagekapitalisme heeft weinig met wetten en regels. Sterker nog, spionagekapitalisten hanteren bewust een strategie die zich niets aantrekt van wetten en regels. Het begon allemaal met een verklaring. Er is nooit gevraagd óf data verzameld mocht worden, nee, er is verklaard dát data verzameld ging worden. Spionagekapitalisten hebben zo bekeken wel iets weg van de Spaanse veroveraars die 500 jaar geleden op de kust van Zuid-Amerika landden en verklaarden dat het land toebehoorde aan de Spaanse koning. Waarom? Omdat ze het verklaarden.

Spionagekapitalisten verzamelen data en hanteren daarbij steeds hetzelfde patroon. Het begint met een strooptocht. Pakken wat je pakken kan. Zo snel mogelijk. Zo breed mogelijk. Tot mensen doorkrijgen wat je aan het doen bent. Daarna ga je tijdrekken. Rechtszaken. Rookgordijnen opwerpen. Negeren. De schuld geven aan bugs. Je weet, democratie maakt weinig kans tegen een machtige spionagekapitalist. Je wacht tot er gewenning optreedt. Het publiek gebruikt je diensten. Raakt er aan gewend. Kan misschien wel niet meer zonder. Daarna komt fase 3: aanpassing. Je past je een beetje aan. Er wordt beleid aangescherpt. Beterschap beloofd. Hier en daar wat zaken écht verbeterd. Maar nooit de zaken die van fundamenteel belang zijn voor de spionagekapitalist. En tenslotte verandert de spionagekapitalist van richting. Er wordt een nieuw verhaal verteld, voortgebouwd. Nieuwe data verzameld.

Bijvoorbeeld Google Streetview. Op een dag begon Google met een strooptocht. Plotseling reden er auto’s door onze straten die niet alleen alles fotografeerden maar nog veel meer data slurpten. Zo werden alle draadloze netwerken in kaart gebracht, inclusief  – waar mogelijk – gebruikersnamen en wachtwoorden. Uiteindelijk kwamen we daarachter en dus wierp Google rookgordijnen op. Ze verscholen zich achter één engineer die een fout had gemaakt. Later bleek het ‘by design’ te zijn, maar toen waren we al gewend. Het was wel heel handig, dat Streetview. Hoe moet je immers als leraar Aardrijkskunde les geven zonder? Daarna kwamen er wat aanpassingen. Mensen werden anoniem gemaakt. Kentekens weggestreept. In sommige landen werd het verboden. In andere landen echter veranderde Google van richting en werd er voortgebouwd. Satellietfoto’s toegevoegd. Nieuwe plannen gepresenteerd om Streetview een veel belangrijker onderdeel te maken van ons leven. Een Pokémon in een Starbucks is wat dat betreft slechts een voorproefje van onze toekomst.

Stropen. Tijdrekken tot er gewenning optreedt. Aanpassen. Van richting veranderen. Repeat.

Dus als jij een slimme speaker in huis hebt, ga er dan maar vanuit dat het apparaat de hele tijd meeluistert. Ook als jij er niet tegen praat. Ook als Amazon of Google zegt van niet. Ook als het apparaat in de slaapkamer staat. En als we er straks achter komen, ach, dan zijn we al gewend. Verdoofd. Een Google Home is zó gemakkelijk. We zouden niet meer zonder kunnen. Je zou maar op je smartphone moeten typen om een liedje af te spelen. Zó onhandig. Vroeger moesten spionnen veel moeite doen om een microfoon ergens in huis te verstoppen. Tegenwoordig halen we trots ons eigen spionagemicrofoontje in huis.

In Europa snappen we inmiddels dat regulering noodzakelijk is. Daarom is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR) zo belangrijk. Die is toch vooral bedoeld om spionagekapitalisten te beteugelen niet om organisaties intern te frustreren met bureaucratische regeltjes rondom klassenlijstjes. Spionagekapitalisten verzetten zich tegen regulering. Dat doen ze subtiel. Natuurlijk zeggen ze privacy, online haat, auteursrechten en oneigenlijke beïnvloeding te bestrijden. En dat doen ze ook in zekere mate. Facebook huurt bedrijven in die mensen inhuren die content opschonen (alhoewel die mensen slecht behandeld worden). Google maakt het mogelijk om al je data te downloaden (alhoewel in ontoegankelijke formats). Maar, let op, alle discussie gaat slechts over de ‘eerste laag.’ De echt waardevolle data (de schaduwlaag) daar kom je niet bij. Daar wordt niet eens over gesproken. En dat is geen toeval.

In Christchurch, Nieuw-Zeeland werden 50 mensen vermoord. De moordenaar zond het uit via een Facebook Livestream. Het zorgde voor een hoop controverse en Facebook was er snel bij om tegenmaatregelen aan te kondigen. Het stopzetten van de mogelijkheid om Livestreams op te zetten, was niet één van de mogelijke maatregelen. Facebook weet namelijk dat gebruikers veel meer interacteren met Livestreams dan met welke andere vorm van content dan ook. En al die interactie betekent data voor de schaduwlaag en dat is waar het om gaat. Verbreden. Verzamelen. Voorspellen. Bepalen. Spionagekapitalisten lijken soms betrokken, lijken te geven om privacy, beïnvloeding en online haat, maar ze zijn radicaal ongeïnteresseerd.

Het is een enge gedachte. Immers het spionagekapitalisme is bezig aan een opmars. Google, Microsoft, Facebook, Samsung, Twitter, IBM, AT&T, maar ook traditionelere bedrijven buigen hun bedrijfsmodel om. Banken, kledingbedrijven, electronica-concerns, supermarkten. En elke keer als een bedrijf dat doet, stijgen de aandelenkoersen. Geld verdien je niet meer primair door mooie producten of diensten te verkopen, maar door mensen te bespieden.

Wat doen we eraan?

Misschien denk jij nu nog steeds: nou én? Als iemand weet dat ik een spijkerbroek wil kopen en dan krijg ik een aanbieding te zien van een mooie spijkerbroek. Dat is toch top! Nee, dus. Want het gaat veel verder. Er dreigt een wereld vol radicaal ongeïnteresseerde bedrijven die niet alleen voorspellen wat we gaan doen maar straks kunnen bepalen wat wij denken en doen. Die geloven dat vrije wil niets anders is dan gedrag dat nog niet te verklaren is. Omdat er nog niet genoeg data is. En die het geld, de kennis en de macht hebben om hun dromen en onze nachtmerries na te jagen. Klassieke kapitalisten hebben de natuur verwoest, spionagekapitalisten bedreigen de menselijke natuur.

Spionagekapitalisten verkopen zekerheid. De zekerheid dat jij een spijkerbroek gaat kopen. De zekerheid dat jij gaat stemmen. De zekerheid dat jouw denkbeelden veranderen. Maar straks ook de zekerheid dat een contract wordt gehonoreerd. Betaal jij de afbetaling op je auto niet, dan start die niet meer. Rijd jij te hard dan verhogen we in een microseconde je verzekeringspremie. Niet genoeg getypt? Gesprekje met je baas. Vandaag de dag zijn contracten gebaseerd op vertrouwen, maar het spionagekapitalisme vertrouwt op zekerheid.

Spionagekapitalisten geloven in een vrije markt. Ze geloven dat een volledig vrije markt waarin mensen hun eigen keuzes maken, leidt tot de beste inrichting van de maatschappij. Ze vertellen er uiteraard niet bij dat ze streven naar een toekomst waarin mensen geen vrije wilmeer hebben en waarin spionagekapitalisten zo machtig zijn dat er geen sprake is van een vrije markt. En, in een toekomst waarin mensen niet langer hun eigen keuzes maken, is er ook geen sprake meer van een functionerende democratie.

Het goede nieuws? Er is nog tijd. Heb je wel eens een hotel geboekt via Internet, dan krijg je vaak daarna nog weken reclames te zien van hotelkamers. Terwijl je al geboekt hebt. Zo goed werkt het dus allemaal nog niet. Elke keer als de 81-jarige Han van Doorn zijn woonplaats (Uithoorn) vertelt tegen Google Home, verstaat de ‘slimme’ speaker: YouPorn. We staan aan de vooravond en er is nog tijd.

Dus is er tegenwicht nodig. Dat begint met bewustwording. Spionagekapitalisme is iets compleet nieuws. Iets dat zo nieuw is, dat bekende manieren van denken en duiden niet van toepassing zijn. We bevatten het niet echt. En we vinden de diensten handig. We zijn verdoofd.Als we straks ‘café’ zeggen tegen een zelfrijdende auto en die rijdt ons naar een café waar ons favoriete drankje al klaar staat, zonder dat wij weten hoe of waarom, dan vinden we dat misschien nog wel handig ook. Maar dat is het niet! We moeten ontwaken uit onze verdoving. Mens willen zijn! De Berlijnse muur viel omdat de inwoners van Oost-Berlijn er klaar mee waren. Dat is onze rol. Dat is ontzettend belangrijk. Misschien dat deze samenvatting daar een beetje bij helpt.

Maar bewustwording is niet voldoende. Spionagekapitalisme heeft een hekel aan wetten en regels en juist daarom hebben we regulering nodig. Van Amerika valt er op dit moment weinig te verwachten. Sinds 11 september 2001 hebben ze de spionagekapitalisten veel te hard nodig om ‘terroristen’ op te sporen. China is te druk met het bespioneren van de eigen burgers. Europa dan maar. De AvG/GDPR is een begin. Maar niet meer dan dat. Er is veel meer nodig. Je hoort soms mensen praten over regels rondom data- eigenaarschap. Moeten mensen niet eigenaar zijn van hun data? Dat is de verkeerde vraag. Een vraag die afleidt. De échte vraag is fundamenteler. Waarom wordt die data überhaupt verzameld, geanalyseerd, bewerkt en verkocht?

Regulering dus! Een spionagekapitalist zal zeggen dat regulering innovatie dwarsboomt maar het tegenovergestelde is waar. Goede regulering leidt tot innovatie. Tot nieuwe bedrijven met andere bedrijfsmodellen. Bedrijven waarbij je betaalt met je geld in plaats van met je data (of, zoals tegenwoordig steeds vaker met je geld en je data). Bedrijven die diensten aanbieden, maar geen voorspellingen verkopen. Bedrijven die een alternatief bieden. Bedrijven die de opmars van het spionagekapitalisme stuitten.

Hopen we dan maar.

Hieronder licht Shoshanna Zuboff haar boek toe in een filmpje op een platform van een spionagekapitalist. Het Droste – effect, zeg maar (30 minuten).

Page generated in 0,939 seconds. Stats plugin by www.blog.ca