YouTube, you’ve got a problem

Terwijl Facebook al een tijd onder vuur ligt door onder andere nepnieuws en radicalisering, werd YouTube nog niet echt geraakt door de problematiek. Maar het tij keert. Verschillende media zoals de Volkskrant, De Correspondent, de New York Times en BuzzFeed News stellen de problemen van YouTube aan de kaak. En dan met name het probleem […]

Documenatairetip: Pre-Crime (woensdag, om 23.15 uur, op NPO2)

Op televisie en internet zijn legio documentaires te vinden. De DocUpdate geeft wekelijks tips. Deze week onder meer een prikkelende docu over de gevolgen en gevaren van een algoritmegestuurd preventief opsporingssysteem. Big Brother is watching you, maar wat als hij het fout heeft?

Science fiction-schrijver Philip K. Dick (1928-1982), verantwoordelijk voor klassiekers als Blade Runner, Total Recall en A Scanner Darkly, kon het zo gek niet bedenken of het wordt vroeger of later werkelijkheid. In het korte verhaal The Minority Report, verfilmd met Tom Cruise in de hoofdrol, creëerde hij bijvoorbeeld een wereld waarin misdaden worden voorkomen doordat de potentiële daders al vóór het vergrijp in de boeien worden geslagen.

Algoritmes

Toekomstmuziek? Niet als je het vraagt aan Matthias Heeder, de verteller van de unheimische documentaire Pre-Crime (52 min.). ‘Hollywood is nu echt werkelijkheid geworden’, mijmert hij hardop, zittend op een rotspartij bij een woelige zee. ‘Software die voorspelt waar een misdaad zal plaatsvinden. De politie die eerder ter plaatse is dan de misdadiger. Computers die lijsten maken van toekomstige moordenaars. Pre-crime noemen ze dat.’

Ongelukkige combinatie

Via deze prikkelende insteek, en de bijbehorende science fiction-achtige vormgeving en muziek, buigt deze film van Heeder en Monika Hielscher zich over een inmiddels tamelijk vertrouwd maatschappelijk thema: hoe en door wie worden onze data beheerd? Zitten er bugs in dat systeem? En hoe zorgen we ervoor dat onze gegevens niet in verkeerde handen belanden en zonder onze toestemming – of dat we het überhaupt weten – worden ingezet voor commerciële dan wel ideële doeleinden?

Met datadeskundigen, privacypleiters, politieagenten, advocaten, (misdaad)journalisten, mensenrechtenactivisten en enkele gewone burgers, die ten onrechte in beeld zijn gekomen bij de politie vanwege een ongelukkige combinatie van gegevens, brengt Pre-Crime, een term die overigens ook werd gemunt door Philip K. Dick, de mogelijke gevaren in kaart van al die gekoppelde gegevensbestanden.

Big Brother

Op de achtergrond speelt daarbij steeds de vraag op of we op weg zijn naar de dystopie die die andere onheilsschrijver, George Orwell, al eens op huiveringwekkende wijze schetste? Of zijn we met zijn allen toch in staat om Big Brother een toontje lager te laten zingen?

Bekijk hier de trailer

De documentaire wordt aanstaande woensdag 13 februari om 23:15 uitgezonden op NPO2.

Alle documentairetips van deze week kan je hier bekijken. Wil je wekelijks de nieuwsbrief van DocUpdate met documentairetips in je mailbox ontvangen? Meld je hier aan.

DocUpdate

Het artikel Documenatairetip: Pre-Crime (woensdag, om 23.15 uur, op NPO2) verscheen eerst op De Nieuwe Reporter.

Dit vinden nieuwsgebruikers van algoritmische nieuwsselectie

Onderzoek naar geautomatiseerde selectie van nieuws

Lange tijd was het vanzelfsprekend dat journalisten het nieuws voor je selecteerden. Nu hebben complexe aanbevelingssystemen en algoritmes deze taak overgenomen. Maar wat vinden lezers daar eigenlijk van? Een team onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en LMU München nam het vraagstuk onder de loep. Het antwoord – een beetje kort door de bocht – is verrassend: de meeste lezers vinden het prima.

Vanavond Netflixen op de bank? Grote kans dat de algoritmes van Netflix mede bepalen welke film je kijkt. Even een muziekje opzetten tijdens het koken? Misschien is Discover weekly op Spotify één van je favoriete playlists. Er zijn dan ook goede redenen waarom algoritmes en recommender systems, aanbevelingssystemen, tegenwoordig overal te vinden zijn: ze kunnen ons helpen om de parels te vinden die we anders zouden missen.

Als het om nieuws gaat, lijkt het een ander verhaal. Nieuws gaat tenslotte over het maatschappelijk belang en de selectie van zoiets willen we liever aan een journalist dan aan een algoritme toevertrouwen. Althans, dat is de eerste reactie van velen die beroepsmatig met nieuws te maken hebben, zij het als journalist of als onderzoeker.

Nieuwsaanbevelingssystemen

Lange tijd was het duidelijk wie het nieuws voor je selecteerde: de journalisten op een redactie, van de krant of het journaal. Als je vond dat de redactie haar werk niet goed deed, kon je overstappen naar een andere krant.

Tegenwoordig bepalen niet uitsluitend journalisten welk nieuws bij de lezer terecht komt. Mensen klikken ook op links naar nieuwsberichten op sociale media, op sites zoals Blendle, of op Google Nieuws (hoewel het voortbestaan van het laatste onzeker lijkt). Al deze sites moeten uiteraard een selectie maken van wat ze laten zien – iets dat op deze schaal slechts met behulp van geautomatiseerde systemen mogelijk is. Ook nieuwssites experimenteren zelf met nieuwsaanbevelingssystemen, die gerelateerde of populaire artikelen aanraden.

Leesgedrag boven redactie

Wat vinden lezers er eigenlijk van als hun vrienden op sociale media en algoritmes het selectieproces overnemen? Het antwoord – een beetje kort door de bocht – is verrassend: de meeste lezers vinden het prima.

Dit blijkt tenminste uit het Reuters Digital News Report, een grootschalig vragenlijstonderzoek onder 53.314 respondenten in 26 landen. Samen met onze collega’s Neil Thurman (LMU München) en Natali Helberger (UvA) hebben we deze data geanalyseerd. De data maken het mogelijk om op gedetailleerd niveau te achterhalen wat verschillende groepen van verschillende vormen van nieuwsselectie vinden.

De vragenlijst bevatte een vraag in hoeverre de respondenten het eens waren met de stellingen dat de volgende drie selectiemechanismen een goede manier zijn om het nieuws te volgen:

  1. het automatisch selecteren van berichten op basis van je eerder leesgedrag;
  2. het selecteren van berichten door redacteuren en journalisten;
  3. het automatisch selecteren van berichten op basis van het leesgedrag van je vrienden.

Voor elke optie konden de respondenten kiezen tussen helemaal oneens, eerder oneens, oneens noch eens, eerder eens, en helemaal eens.

Wat blijkt? Gemiddeld gaven lezers het selecteren van nieuwsberichten op basis van hun eigen eerder leesgedrag een 2,98 op de bovengenoemde vijfpuntsschaal, en daarmee de voorkeur boven selectie door de redactie (gemiddeld 2,87). Selectie op basis van het leesgedrag van anderen (peer filtering) waarderen zij minder (gemiddeld 2,62). Onderstaand figuur laat zien dat het percentage mensen dat faliekant tegen algoritmische personalisatie is zeer laag is.

Bron: Thurman, N., Moeller, J., Helberger, N., & Trilling, D. (2018). My Friends, Editors, Algorithms, and I., Digital Journalism, https://doi.org/10.1080/21670811.2018.1493936

Hoe moet je deze cijfers interpreteren? Wat betekent 2,98 of 2,87 op deze schaal? Volgens ons is het meest opmerkelijke dat de verschillen vrij klein zijn. Mensen lijken vaak zeer kritisch te zijn over algoritmische nieuwsselectie (zie bijvoorbeeld de hele discussie rondom filterbubbels), maar zijn desondanks dus niet veel sceptischer over algoritmes dan over redacteuren. Met andere woorden: het algoritmisch selecteren van nieuws is door gebruikers al geaccepteerd.

Onbekend-maakt-onbemind-effect

Geldt dit voor iedereen? Met een multilevel-regressieanalyse hebben we geprobeerd dit te achterhalen. Niet geheel onverwacht zijn zij die zich zorgen maken over hun privacy relatief gezien sceptischer over algoritmes die hun leesgedrag analyseren.

Aan de andere kant zien we ook een onbekend-maakt-onbemind-effect. Naarmate mensen meer sociale media gebruiken (en dus, zo mogen we veronderstellen, meer gewend zijn aan algoritmische selectie), zijn zij in toenemende mate positiever over beide vormen van algoritmische selectie (op basis van eigen gedrag en dat van hun vrienden). Misschien is dit ook een verklaring voor onze bevinding dat jongeren minder sceptisch zijn dan ouderen.

Nederland

En in Nederland? Als we de resultaten uitsplitsen per land en alleen naar Nederlanders kijken, zien we in grote lijnen hetzelfde beeld. Ook in Nederland geven gebruikers aan dat zij het volgen van nieuws via aanbevelingen op basis van het leesgedrag van vrienden het minst geschikt ervaren (gemiddeld een 2,64).

Daarentegen scoren journalisten in Nederland met een 3,12 net iets beter dan de algoritmes die selecteren op basis van eerder leesgedrag (2,96). Misschien kunnen we dit verklaren door het – vergeleken met andere landen – nog steeds relatief hoge vertrouwen dat journalisten in Nederland genieten.

Het is dus niet zo dat Nederlanders algoritmes kritischer zien dan het gemiddelde van mensen in andere landen (de scores zijn immers nagenoeg identiek, 2,96 tegenover 2,98), maar ze zijn wel (iets) positiever over hun journalisten en redacteuren (3,12 tegenover 2,87). Nederland is hierin niet alleen. In aanvullende analyses hebben we gevonden dat juist in landen waar mensen aan de onafhankelijkheid van de pers twijfelen, zij algoritmische selectie meer waarderen. Waarschijnlijk lijkt hen de technologie neutraler dan de mens – wat feitelijk niet zo is, want menselijke bias kan door een algoritme ook juist versterkt worden.

Consequenties

Wat betekent dit voor de Nederlandse journalistiek?

Ten eerste is het belangrijk dat we ons realiseren dat de selecterende rol van journalisten geen vanzelfsprekendheid meer is voor het publiek. Het is dus voor journalistieke organisaties van groot belang om te benadrukken welke toegevoegde waarde hun keuzes en aanbevelingen ten opzichte van (volledig) geautomatiseerde systemen hebben.

Ten tweede is het noodzakelijk om een betere discussie erover te voeren of en hoe nieuwsorganisaties gebruik kunnen maken van nieuwsaanbevelingssystemen. Deze systemen zijn er al, of er wordt tenminste mee geëxperimenteerd, maar het is belangrijk om erover na te denken hoe zo’n systeem eruit zou moeten zien. We hebben in een ander onderzoek aangetoond dat algoritmische aanbevelingen niet noodzakelijkerwijs minder divers hoeven te zijn dan de keuzes die journalisten maken, het onderzoek dat we hier bespreken laat zien dat ook gebruikers het daarmee eens zijn.

Belangrijk in deze discussie is het besef dat algoritmes door mensen gemaakt zijn en de ‘keuzes’ van een aanbevelingssysteem uiteindelijk zodoende op menselijke keuzes gebaseerd zijn. Onze bevindingen laten zien dat het noodzakelijk is om de waarde van journalistieke selectie te benadrukken, want het staat het buiten kijf dat keuzes van journalisten en hun professioneel oordeel van toegevoegde waarde kunnen zijn.

De taak is daarom nu om uit te zoeken hoe we selecties door journalisten en door aanbevelingssystemen het beste kunnen combineren.

Dit artikel is gebaseerd op deze wetenschappelijke publicatie: 
Neil Thurman, Judith Moeller, Natali Helberger & Damian Trilling (2018) My Friends, Editors, Algorithms, and I: Examining audience attitudes to news selection, Digital Journalism, DOI: 10.1080/21670811.2018.1493936.

Damian Trilling, Judith Möller

Het artikel Dit vinden nieuwsgebruikers van algoritmische nieuwsselectie verscheen eerst op De Nieuwe Reporter.

Micro-targeting, bots en algoritmes ondermijnen democratieën wereldwijd

Onderzoek naar de invloed van digitalisering

Digitalisering heeft verregaande gevolgen voor democratieën wereldwijd. Een onderzoekersteam van de TU Delft nam de invloed van digitale middelen op de parlementaire democratie in Nederland onder de loep. Een van de onderzoekers, Haye Hazenberg, vat de conclusies samen: digitalisering is gevaarlijk, maar biedt tegelijkertijd ook kansen.

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 heeft een team onderzoekers van de TUDelft de invloed van digitalisering op de Nederlandse parlementaire democratie onderzocht. Hierbij is gekeken naar de rol van politieke micro-targeting, naar bots en algoritmes, en naar het politieke debat op Twitter.

In vergelijking met andere landen gaat het in Nederland relatief goed. Er is weinig invloed van fake news of van Twitter-bots, en gebruikers gaan in gelijke mate interactie aan met alle politieke partijen. Vooral aan nieuwe partijen biedt dit voordelen. Dat is goed voor een democratie zoals de onze, waarin het vertrouwen in media internationaal gezien heel hoog is en nieuwe partijen door lage kiesdrempels makkelijk parlementen kunnen betreden. In tweepartijenstelsels zoals de VS werkt zulke interactie minder goed, en zet het juist grote traditionele politieke partijen onder ongekende druk.

Micro-targeting

Het gebruik van politieke micro-targeting is flink toegenomen. Commerciële bedrijven spelen de grootste rol in het faciliteren van politieke micro-targeting. Ze verzamelen persoonlijke data, bieden ongekende advertentiemogelijkheden aan en ontwikkelen modellen die kiesgedrag zeggen te kunnen voorspellen. Deze doorgeschoten technologische privatisering van onze publieke ruimte is voor alle landen zorgwekkend. Zo kan een situatie zich voordoen waarin verkiezingen niet door kiezers, maar door geld beslist worden, en kunnen de regels die we met elkaar afspreken over hoe eerlijke en evenwichtige debatten rondom verkiezingen te houden opgeslokt worden door ondoorzichtige private bedrijven.

In landen waar de rol van private technologiebedrijven in de media groter is, zien we dan ook dat het vertrouwen in democratie als bestuursvorm razendsnel afneemt. Het gebruik van big data-modellen, trackers en persoonlijke data door bedrijven kan democratie en autonomie zo ondermijnen, en maakt nu al politieke micro-targeting mogelijk die ver voorbijgaat aan wat burgers acceptabel vinden. De overheid zou het heft meer in handen kunnen nemen bij het faciliteren van de nieuwe GDPR-regels voor burgers, door bijvoorbeeld een portal te creëren waarin burgers zelf al hun online privacyvoorkeuren aan alle bedrijven door kunnen geven, en al hun verzamelde persoonlijke data centraal kunnen inzien.

Ondoorzichtige algoritemes

Ook in Nederland zijn er zorgen. Onderzoek naar het aanbevelingsalgoritme van YouTube heeft aangetoond aan dat video’s van de PVV en het Forum voor Democratie drie keer zo vaak worden aanbevolen dan video’s van alle andere politieke partijen tezamen. De weinige bots die er zijn richten zich voornamelijk op rechts-conservatieve partijen, en bedreigen dus vooral hún achterban. De bots richten zich vooral op de actoren die op dit moment online de meeste invloed hebben, om zo het debat maximaal te beïnvloeden.

Wanneer, net als in het publiek omroepbestel, waarde wordt gehecht aan een gebalanceerd media-aanbod, zijn zulke online vertekeningen zorgwekkend. In de afgelopen 10 jaar is er ongeveer 760 miljoen aan advertentie-inkomsten verdwenen uit Nederland, en het is op deze basis dat er dit jaar wederom 22 miljoen wordt bezuinigd op de publieke omroep. De Europese Commissie is gelukkig met een digitaal belastingplan gekomen om deze onbalans te corrigeren, maar deze kan pas op zijn vroegst in 2020 in werking treden.

Tot die tijd zijn democratieën overgeleverd aan de grillen van ondoorzichtige algoritmes, onverantwoordelijk journalistiek gedrag van commerciële platformen, en een journalistieke sector die druk ondervindt van almaar krimpende middelen. De rol van Facebook is daarnaast van groot belang. Ze is een spin het web, maar te ondoorzichtig.

Maatschappelijk verantwoorde innovaties

Het is van groot belang dat de kansen die digitalisering wel degelijk biedt voor democratie beter worden benut. Digitale platformen moeten meer verantwoordelijkheid nemen in het gebalanceerd aanbieden van politieke informatie, en traditionele mediaorganisaties zoals omroepen moeten zich meer online begeven. Deze twee zouden elkaar, ook financieel, moeten aanvullen.

Daarnaast moeten politieke partijen zich digitalisering toe-eigenen door zelf te werken aan digitale omgevingen, om hun afhankelijkheid van buitenlandse commerciële spelers te beperken. Ook journalistieke actoren zouden zich meer moeten toeleggen op zulke ‘maatschappelijk verantwoordelijk innovaties’, waarin de positieve aspecten van digitalisering, zoals de uitbreiding van de vrijheid van meningsuiting en de toegenomen participatie van burgers in meningsvormingsprocessen en feitenvinding, kunnen worden omarmd.

Wikipedia

Een ontwerp dat wel goed werkt is bijvoorbeeld het Wikipedia-model, waarin gebruikers samen hun inbreng tot een hoogwaardige vorm van kennis kunnen omzetten. Kranten en nieuws-websites zouden ook deze vorm van sociale participatie in het schrijven van artikelen kunnen aanmoedigen, door gebruikers onderdelen van stukken te laten flaggen, liken, redigeren of bevragen.

Deze veranderingen worden dan aan journalisten voorgelegd. Dat kan, zoals op Wikipedia, echt voor beter nieuws zorgen, en bij politieke partijen echt tot betere wetgevingsprocessen.

Lees het rapport

Het onderzoek is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de Staatscommissie Parlementair Stelsel.

Haye Hazenberg

Het artikel Micro-targeting, bots en algoritmes ondermijnen democratieën wereldwijd verscheen eerst op De Nieuwe Reporter.

Het gevaar van kunstmatige intelligentie

Artificial intelligence (AI, kunstmatige intelligentie) wordt steeds breder toegepast, zowel zichtbaar (zelfrijdende auto’s) als onzichtbaar (prijsbepaling, fraude-detectie, beoordeling van mensen). Met name de nieuwe onzichtbare toepassingen zijn vaak problematisch: slecht werkende technologie wordt getest op echte mensen. Achtergrond kunstmatige intelligentie Het vakgebied kunstmatige intelligentie bestaat al meer dan 60 jaar. De Dartmouth-conferentie uit 1956 wordt […]

Algoritmes: laat de betaler niet de bepaler zijn

Column – “Dit interesseert je waarschijnlijk ook” staat regelmatig onder de nieuwsberichten die ik lees, de reclames die ik voorgeschoteld krijg en de aanbiedingen die ik zie. De maatschappij wordt meer en meer opgedeeld in bubbels en funnels. Je krijgt via je device voorgeschoteld wat je interesseert, volgens alle algoritmes die dat bepalen. Dat heeft […]

Zó werkt het algoritme van Instagram nu [+ fabels ontkracht]

Begin 2018 kondigde Instagram een aanpassing van het algoritme aan. Een meer chronologische en ‘frisse’ tijdlijn, zo luidde de belofte. Het moment is eindelijk daar! Op 4 juni werd bekend dat het social medium op dit moment het nieuwe algoritme uitrolt. Ook deed Instagram een boekje open over de werking van dat algoritme. In 2016 verving […]

Inhakers: dé manier om het algoritme op social media te verslaan

Een spectaculaire 4 miljoen dollar is wat er in 2013 werd uitgegeven voor 30 seconden zendtijd tijdens de reclame-break van de Super Bowl. Een gigantisch bedrag. Hoe tof zou het zijn als je het massale publiek van de Super Bowl bereikt zonder dit astronomische bedrag uit te geven? Klinkt goed toch? Koekjesmerk Oreo deed dit in […]

Alleen een protocol brengt Groningen niet verder

Column – Protocol, protocol, protocol. Overal protocollen. In Groningen: ‘Nieuw schadeprotocol zet NAM op afstand’ (NOS-bericht na de persconferentie van minister Wiebes vorige week). In het schadeprotocol staan regels over de vergoeding van een woningschade na een aardbeving in Groningen. Gedupeerden komen in aanmerking voor een vergoeding als er sprake is van een verband tussen […]

5 tips voor interactieve content op het vernieuwde Facebook

Het nieuws dat Facebook meer ruimte geeft aan menselijke interactie en minder aan content die afkomstig is van professionele zenders, heeft grote gevolgen voor ons allemaal. Hoe kun je nog effectief communiceren met je doelgroepen op een platform dat content van organisaties en bedrijven discrimineert? Hoe bereik je straks nog je publiek op Facebook, dat je […]

Dit betekent het Twitter-algoritme voor jouw (bedrijfs)account

Ooit had Twitter een tijdlijn op chronologische volgorde, maar begin 2016 lanceerde het een algoritme. Kort gezegd zorgt het nieuwe algoritme voor een andere volgorde op je tijdlijn: tweets worden nu gesorteerd op relevantie. Je zag misschien dat tegelijkertijd met de introductie van het algoritme de engagement met je merk via Twitter daalde. Toeval? Nee. In dit […]

Deze 7 trends bepalen de digitale wereld in 2018

2017 ligt achter ons, en wat een jaar was het. Terwijl de Bitcoin-bubble de aandacht trok, schoten de investeringen in blockchain-powered initiatieven door het plafond. We zagen kunstmatige intelligentie steeds toegankelijker, dagelijkser en zelfs levensoverstijgend toegepast worden. En terloops werden onze telefoons ook nog even opgewaardeerd tot heuse augmented reality devices. Met ongekend grote hacks, […]

De mens kan niet met systemen, maar ook niet zonder

Column – Tijdje geleden, tijdens Dreamforce, was ik in San Francisco op een receptie bij NewVoiceMedia. Door Gartner genoemd als een topspeler in het veld van contact centre as a service. Bij binnenkomst werd mijn Dreamforce-pasje gescand. Alles klopte bij die borrel. Aardige mensen, mooie ruimtes, lounge-ruimtes, grote schermen, goede gesprekken over talent en Silicon […]

Welke invloed heeft artificial intelligence op marketing & maatschappij?

Artificial intelligence, of kunstmatige intelligentie, is dé trend waar alle bedrijven in Sillicon Valley vol op inzetten. Waar voorheen de strategie werd omschreven als digital first, dit overging naar mobile first, is het nu AI first dat de toon slaat. Kunstmatige intelligentie is steeds beter in staat om menselijke vaardigheden over te nemen. Deze ontwikkeling […]

Zou Warren Buffet een robot in dienst nemen?

Column – Warren Buffet is één van de rijkste mensen van de wereld. Hij is een Amerikaanse zakenman en investeerder. Warren heeft een geschat vermogen van 75 miljard dollar. Hij is wars van bonussen, keert zichzelf een salaris uit van honderdduizend dollar per jaar en maakte in 2006 bekend dat hij zijn gehele vermogen doneert aan […]

Page generated in 4.148 seconds. Stats plugin by www.blog.ca