Column: Dataroof

In een koffer onder mijn bed liggen spulletjes van vroeger. Spulletjes waar ik waarde aan hecht en al die jaren heb bewaard. Hiertussen zitten ook mijn getuigschriften en rapporten van mijn basis- en middelbare school. Deze getuigschriften en rapporten zijn allemaal handgeschreven. Ik heb daar een versie van en wellicht heeft de school daar ook nog enige tijd een versie van bewaard. Na verloop van tijd zijn de versies van school vernietigd. Weg, niet meer terug te vinden.

Over de tijd tussen de rapporten is niets over mij gedocumenteerd. Hoe ik precies presteerde op een woensdag in november, hoe mijn stemming was, hoe mijn psychische of fysieke toestand was, waar ik was, met wie ik omging en wat ik deed, is niet bekend en niet meer terug te halen. Wellicht een getuigenis van een oud-leraar die zich nog iets over mij herinnert, een specifieke gebeurtenis. Maar niets is terug te halen tot op een bepaalde dag, een bepaalde tijd. Alleen mijn getuigschriften en rapporten zijn er nog. En alleen ingeval ik beslis de inhoud hiervan aan iemand bekend te maken wordt deze informatie over mij geopenbaard. Anders niet.

Dat is nu anders. Google is bezig de openbare scholen massaal te voorzien van Chromebooks (zie Volkskrant, 1 november 2019, reportage over Google en basisonderwijs). Een laptop die draait op het besturingssysteem Chrome van Google en waarmee kinderen werken op de online harde schijf (cloud) van Google. De Chromebooks zijn goedkoop en de software wordt gratis geleverd. De verkoop hiervan is dan ook niet de core business van Google. De Chromebooks zijn slechts een middel om te verkrijgen waar het Google daadwerkelijk om gaat. Data, het liefst zoveel mogelijk.

Data is de olie van deze tijd. Bedrijven als Google worden exorbitant rijk omdat zij in data handelen. Onze data. Merkwaardig genoeg blijken wij telkens weer bereid om deze zo waardevolle data gratis weg te geven. En niet alleen onze data, ook de data van onze kinderen.

Ouders, leraren maar ook de overheid lijken zich niet bewust van wat er speelt. Kinderen laten via de Chromebooks digitale sporen achter die gebruikt kunnen worden om het gedrag van onze kinderen te voorspellen en te sturen. Deze data kan direct uit de leerresultaten worden gehaald, maar ook nog uit de zogenaamde ‘restdata’. Dit is informatie zoals welk thema stel je als achtergrond in, welke kleur buttons kies je, hoe snel of hoe langzaam typ je, welke spelfouten maak je, wat is je locatie, wie zijn je contacten, hoe klinkt je stem en hoe is je gezichtsuitdrukking die via de camera op de laptop kan worden gefilmd.

Aan de hand van al deze data kan onder andere voorspeld worden wat de persoonlijkheid van onze kinderen is, wat hun gevoelens zijn, wanneer ze kwetsbaar zijn, wanneer ze moe zijn, wanneer ze zich zorgen maken, wat hun seksuele geaardheid is en uiteindelijk ook wat hun politieke voorkeur is of zal zijn. Daarnaast kan deze informatie gecombineerd worden met data van klasgenootjes, broertjes en zusjes en data van de ouders. Op deze manier kan Google ook inzicht krijgen over wat zich binnen een gezin afspeelt. Al deze informatie zou je normaal gesproken niet zomaar prijsgeven. En zeker niet zomaar met duizenden bedrijven en mensen delen waarvan je niet weet wie ze zijn en wat ze met deze informatie over jou gaan doen.

Al deze data wordt opgeslagen en zal er nooit meer ‘niet’ zijn. Alles wat onze kinderen in hun jeugd doen en denken blijft voor altijd bekend. Niet zozeer bij henzelf maar bij ‘hen’, wie dat dan ook mogen zijn. Een permanent record wordt over onze kinderen bijgehouden en opgeslagen.

Het gedrag van onze kinderen kan niet alleen voorspeld worden, maar ook gestuurd, gemanipuleerd. Zo kunnen onze kinderen verleid worden tot de koop van bepaalde producten en tot het maken van politieke keuzes, zonder dat zij het gevoel hebben dat ze worden gestuurd. Niet alleen de persoonlijke vrijheid van onze kinderen komt hiermee in het geding, maar ook onze democratie.

En aan wie geven we die data? Ingeval van Google Chromebooks aan Google die het vervolgens aan honderden of misschien wel duizenden bedrijven kan doorverkopen. Bedrijven met medewerkers die we niet kennen. We hebben geen idee aan wie het wordt verkocht, wat ze er mee doen, welke conclusies er over onze kinderen worden getrokken en welke gevolgen deze voor onze kinderen kunnen hebben, nu en in de toekomst. Google stelt dat zij deze data niet doorverkoopt. Maar zelfs als dit waar zou zijn dan nog zou je niet willen dat Google deze data over onze kinderen in haar bezit heeft.

Via Google Chromebooks geven wij ouders, scholen, maar ook zeker de overheid al deze waardevolle en gevoelige informatie over onze kinderen gratis en zonder enige nadere overdenking weg. Informatie die wij zelf in een koffer onder ons bed hebben staan. Informatie waar wij zelf over beslissen of wij die met anderen delen.

Wij ontnemen onze kinderen de mogelijkheid om later zelf te beslissen wat zij over zichzelf in de openbaarheid willen brengen. Wij ontnemen hen het recht om ongezien fouten te kunnen maken. Wij brengen hun recht op vrijheid en democratie ernstig in het geding.

Er ligt dan ook niet alleen een taak voor de ouders en scholen om onze kinderen tegen deze ‘dataroof’ (Shoshana Zuboff, The Age of Surveillance CapitalismNPO 2 VPRO Tegenlicht ‘De grote dataroof’) te beschermen, maar ook voor de overheid. Immers, moeten wij als land willen dat deze zo waardevolle en gevoelige informatie van onze toekomstige generatie in handen ligt bij Google en wellicht duizenden andere bedrijven of mogendheden waarvan wij niet weten wie zij zijn en wat hun intenties zijn?

Door Simone van Dijk, adviseur Privacy First.

Apple vernieuwt instapmodel MacBook Pro voor het nieuwe studiejaar

Apple heeft het instapmodel van de MacBook Pro vernieuwd. De 13-inch met Touch Bar en Touch ID heeft de nieuwste quad-core processor. Studenten kunnen dit model voor een gereduceerde prijs aanschaffen. Opmerkelijk is dat het instapmodel zonder Touch Bar niet meer bestaat.

Het artikel Apple vernieuwt instapmodel MacBook Pro voor het nieuwe studiejaar verscheen voor het eerst op iCulture

Wordt nep de nieuwe werkelijkheid voor Generatie Z?

Generatie Z zijn de leiders van de toekomst. Ze groeien op in een wereld waar echt en onecht steeds moeilijker zijn te onderscheiden. In deze wereld moeten we hen meer begeleiden en coachen op het gebied van ethiek in de digitale wereld. Zodat zij zelf de juiste keuzes kunnen maken voor hun generatie. In dit […]

Documentairetip: America to Me (nu op NPO Start Plus, vanaf 12 augustus op NPO2)

Op televisie en internet zijn legio documentaires te vinden. De DocUpdate geeft wekelijks tips. Deze week onder meer een documentaireserie over hoe een presigieuze middelbare school in de VS omgaat met de thema’s ras en multiculturaliteit. Waarom blijven de cijfers van zwarte leerlingen nog steeds behoorlijk achter? En hoe pak je dit aan?

‘Ik wil met jullie praten, omdat ik weet dat sociale rechtvaardigheid je interesseert’, zegt docent natuurkunde Aaron Podolner tegen vierdejaars-leerling Jada Buford en derdejaars Charles Donalson. De witte docent wil de twee zwarte leerlingen zijn eigen ‘racial memoir’ laten lezen. Podolner is ook benieuwd naar hun mening over hoe hij het thema ras aanpakt in de klas. Het is duidelijk dat hij daar zelf heel tevreden over is.

Omgaan met multiculturaliteit

Charles begint eens te lachen, Jada ziet daarentegen haar kans schoon om eindelijk haar ongenoegen te uiten over Podolners continue opmerkingen en grapjes over haar haren. Alsof hij, die roomblanke leraar, iets begrijpt van een afrokapsel. Ze vindt het duidelijk ook een ongemakkelijke manier van contact leggen. Met frisse tegenzin stemmen de twee leerlingen uiteindelijk in met het verzoek van de docent om zijn stuk te lezen.

Zo proberen ze het wel, op The Oak Park And River Forest High School, een eliteschool in een buitenwijk van Chicago. Het lukt alleen nog niet altijd om op een natuurlijke manier om te gaan met multiculturaliteit, getuige de hartveroverende tiendelige documentaireserie America To Me (623 min.). Ook omdat de cijfers van de zwarte leerlingen nog steeds behoorlijk achterblijven. En dat is een bron van zorg voor alle betrokkenen. Hoe je die problematiek tackelt, daarover lopen de meningen natuurlijk uiteen.

Spanning

Filmmaker Steve James brengt van dichtbij het leven op de middelbare school in beeld; van het reguliere curriculum met standaardvakken als Engels, wiskunde en geschiedenis tot het rijke leven daaromheen, dat zich afspeelt in sportcomplexen, theaters en danszalen. Gedurende een schooljaar volgt hij twaalf leerlingen, hun families en de leraren en begeleiders die ze tijdens hun schoolloopbaan tegenkomen en spreekt met hen indringend over de rol van ras in hun leven en leefomgeving. Dat levert een genuanceerd beeld op van een multiculturele gemeenschap, waarin iedereen zich bewust is van zijn eigen positie en z’n verhouding tot de ander.

Hoewel alle betrokkenen uiteindelijk van goede wil lijken, gaat de onderlinge afstemming bepaald niet altijd vanzelf. Als meester Podolner en zijn leerlingen Charles en Jada elkaar bijvoorbeeld opnieuw ontmoeten, is er direct weer spanning. Jada: ‘U kunt wel lesgeven aan zwarte leerlingen, maar u weet niet per se alles van ras.’ Volgens haar is het gedrag van Aaron Podolner in de klas gebaseerd op stereotypen. ‘U maakt er grappen over en dat maakt me echt woest.’ Charles voelt zich intussen geroepen om te nuanceren en de leerkracht in bescherming te nemen: ‘Racisme, dat is er nou eenmaal. Maar soms is het grappig.’

Zere been

En dat is weer tegen het zere been van zijn medeleerling. ‘Zo geef je witte mensen de ruimte om dingen te zeggen en verandert er niks’, fulmineert Jada. ‘Er komt nooit iets positiefs uit als het gaat over ras.’ De docent zit de tirade van zijn zwarte leerling manmoedig uit. Charles is dan al vertrokken en heeft bij het weggaan demonstratief zijn koptelefoon opgezet. Moe van een (twist)gesprek, dat vast al veel vaker zal zijn gevoerd. Met en zonder docenten. Binnen en buiten de school. In een samenleving, waarin de nuance zo vaak weg lijkt.

Bekijk hier de trailer

De documentaireserie is nu te zien op NPO Start Plus en vanaf 12 augustus ook op NPO2.

DocUpdate

Het artikel Documentairetip: America to Me (nu op NPO Start Plus, vanaf 12 augustus op NPO2) verscheen eerst op De Nieuwe Reporter.

Intranet voor universiteiten & hogescholen: 3 belangrijke uitdagingen

Of je nu werkt bij een commercieel bedrijf of een overheidsinstantie, de uitdagingen op het gebied van intranet (of digital workplace) zijn vaak dezelfde. Maar bij sommige organisaties steken unieke issues de kop op. Soms voor die betreffende organisatie zelf, en soms voor diens hele bedrijfstak. Zo ook in het hoger onderwijs. In dit artikel ga […]

Sloopt digitalisering onze klaslokalen?

De manier waarop we met elkaar communiceren, werken en plezier hebben, is met de komst van de smartphones veranderd. Voor het onderwijs biedt dit zowel kansen als gevaren. Zorgt de groei van technologie voor meer interactie en betere resultaten, of staren studenten in plaats van wazig uit het raam, wazig naar hun ‘digital learning tools’? […]

Waarom een MacBook voor school of studie ideaal is

Ga je binnenkort studeren en heb je een laptop nodig? In dit artikel geven we een aantal redenen waarom een MacBook het ideale hulpmiddel is voor je studie: van het compacte formaat tot de lange batterijduur en de veelzijdigheid: er zijn heel veel redenen om voor een MacBook te kiezen.

Het artikel Waarom een MacBook voor school of studie ideaal is verscheen voor het eerst op iCulture

Apple Developer Academy in Napels zoekt Nederlandse studenten

Momenteel zitten er al drie Nederlandse studenten op de Apple Developer Academy in Napels. Maar volgens jaar wil Apple graag nog meer Nederlandse (en Belgische) studenten in huis halen. Je kunt je nu aanmelden voor de volgende ronde!

Het artikel Apple Developer Academy in Napels zoekt Nederlandse studenten verscheen voor het eerst op iCulture

Van kolen naar code: je maakt van mijnwerkers geen programmeurs

Van kolen naar code, mooie titel. ‘From coal to code’ was de oorspronkelijke kop in blog ‘All Tech Considered’. Het is het verhaal over de ontslagen mijnwerkers in Kentucky, waar de mijnindustrie met kordate pas het veld aan het ruimen is. We hebben het over de tijd dat The Donald nog niet aan het bewind […]

Programmeren met kinderen: fouten maken, verbeteren & oplossen

Column – Een wereldrecord moest het worden, en een wereldrecord werd het. Het oude record stond op naam van Australië, in juli van dit jaar. Toen hadden 9.782 leerlingen gelijktijdig aan een programmeeropdracht gewerkt. En nu, afgelopen vrijdag 14 oktober, was de uitdaging om dat wereldrecord te verbreken. Op de basisschool waar ik vrijdagochtend lesgeef (schaken, […]

Page generated in 1,514 seconds. Stats plugin by www.blog.ca