Government Trends 2020: de digitale burger

Hoe gaan overheden wereldwijd – en vooral in Nederland – om met de ‘tech tsunami’? Hoe kunnen zij ervoor zorgen dat de democratie blijft functioneren in zo’n snel veranderende omgeving? In een serie van 9 webartikelen gaan wij in op de belangrijkste (toekomst)trends voor de publieke sector. Aflevering 2: hoe kan een unieke digitale identiteit de ‘end-to-end’ dienstverlening vanuit de overheid optimaliseren?

Waarom een unieke digitale identiteit?

Burgers en bedrijven vinden het vaak vervelend als ze steeds dezelfde informatie moeten verstrekken aan overheidsdiensten. Dit bleek ook weer uit een onderzoek van KANTAR in opdracht van de Nationale Ombudsman, dat op 11 juli jl. werd gepubliceerd. Waarom kan die informatie niet op één plek toegankelijk zijn voor alle diensten? Een unieke digitale identiteit kan de oplossing zijn om de kwaliteit en efficiency vanuit overheden flink te verhogen. De situatie dat sommige burgers geen of nauwelijks gebruik maken van bepaalde diensten waar zij wel recht op hebben kan daarmee ook worden verholpen. Resultaat is een overheid die zorgt voor een gelijke behandeling in gelijke situaties. Wereldwijd verdiepen daarom steeds meer overheden zich in het gebruik van de unieke digitale identiteit.

Voorbeelden uit diverse overheidssectoren

Een bekend voorbeeld is Estland. Elementaire informatie over burgers hoeft daar slechts één keer te worden ingevoerd en kan daarna met alle overheidsdiensten worden gedeeld. De Europese Unie is eenzelfde pad ingeslagen met het EU Once-Only project, waarmee burgers van de EU op termijn toegang krijgen tot publieke diensten in eigen land én andere lidstaten. In Nederland is de loonaangifteketen een goed voorbeeld, met informatiedeling uit de polisadministratie tussen Belastingdienst, UWV en CBS voor vooringevulde inkomstenaangifteprocessen. Dit principe zou in meer ketens uitgewerkt en toegepast mogen worden om burgers en ondernemers meer waarde te bieden.

Burgers én bedrijven

In sommige landen krijgen ook bedrijven inmiddels een unieke digitale identiteit, zoals in Nieuw-Zeeland. Deze kan ook tussen bedrijven worden gebruikt. De verwachte jaarlijkse besparing hiervan is 60 miljoen USD. In Nederland zijn we wat minder ver, onder meer door Europese regelgeving. Wel hebben we DigiD en eHerkenning, met de uitwerking van eID in uitvoering. Voor de Nederlandse overheid is de betrouwbaarheid van de identiteit een grote uitdaging. Het betrouwbaarheidsniveau moet voor veel diensten omhoog naar ‘substantieel’. Dat kan door onder andere principes van ‘2-factor authentication’ te ontwikkelen .

Voordelen en risicofactoren

Een unieke digitale identiteit maakt de interactie met overheden een stuk makkelijker en vermindert eventuele ergernissen. De administratieve kosten nemen af, het wordt makkelijker om zaken te doen, fraude kan worden gereduceerd en een meer klantvriendelijke, digitale overheid komt een stap dichterbij. Estland is vooral zo’n succesverhaal omdat je daar burger of ondernemer kunt zijn zonder in het land zelf te wonen. Bijna alles kan op afstand worden geregeld. Er zijn ook risicofactoren, bijvoorbeeld op het gebied van cybersecurity en privacy. Deze verdienen veel aandacht in het ontwerp.

Hoe nu verder?

Er zijn goede juridische en beleidsmatige kaders nodig, met een duidelijke scope en doelstelling en een omschrijving waaruit blijkt wie waarvoor verantwoordelijk is. Om privacy en burgerrechten te bewaken, kan privacy-by-design worden toegepast. Er zijn diverse technologische mogelijkheden voor toepassing van digitale identiteit, zoals smart cards, biometrics, een iris-scan, gezichtsherkenning en mobiele apps. Welk gemak gaat de Nederlandse overheid haar burgers op een veilige manier aanbieden? Ook hier speelt het vraagstuk van de betrouwbaarheid.

Binnenkort Deel 3 van de serie: De opkomst van ‘nudging’.

Lees hier Deel 1 terug: Hoe AI de overheid verder kan ondersteunen.

Hoe AI de overheid verder kan ondersteunen

Hoe gaan overheden wereldwijd – en vooral in Nederland – om met alle technologische ontwikkelingen? Hoe kunnen zij ervoor zorgen dat de democratie blijft functioneren in zo’n snel veranderende omgeving? In een serie van 9 webartikelen wordt ingegaan op de belangrijkste (toekomst)trends voor de publieke sector. Aflevering 1: hoe Artificial Intelligence (AI) de overheid kan ondersteunen. 

Waarom AI?

AI heeft in de afgelopen jaren een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Met behulp van deze technologie worden zelfrijdende auto’s gebouwd en teksten zonder tussenkomst van een mens beoordeeld. Dankzij de verschillende aspecten van AI, zoals machine learning en Natural Language Processing (NLP), kunnen ook overheidstaken worden versterkt, van onderwijs en zorg tot politie en defensie. Hoewel het voor veel organisaties moeilijk is om te bepalen wat AI precies voor hen kan betekenen, zijn er wereldwijd steeds meer grote en kleinere overheden die AI gebruiken. Zij beschikken immers over grote hoeveelheden data – een belangrijke voorwaarde voor zinvol gebruik van AI.

Voorbeelden in binnen- en buitenland

Op het gebied van zorg zijn bijvoorbeeld de UK en Japan al heel actief. De Britse NHS (Nationale Gezondheids Dienst) zet AI-bestuurde chatbots in die patiënten adviseren in niet-levensbedreigende situaties. Daardoor hebben artsen meer tijd voor echte noodgevallen. In Japan investeert de overheid in 10 ‘smart’ ziekenhuizen waarin AI wordt gebruikt om medische testresultaten te adviseren en de juiste behandelmethodes voor te schrijven. Ook op het gebied van veiligheid en rechtshandhaving zijn er talloze voorbeelden. Waaronder in Nederland, waar machine learning wordt ingezet om fraude en andere misstanden op het gebied van sociale voorzieningen op te sporen. Chicago gebruikt algoritmes om misdaden te voorkomen (op basis van voorspellingen) en in de UK worden radicaliserende (groepen) mensen opgespoord met behulp van NLP.

Van eenvoudig naar complex

Uit al deze voorbeelden blijkt dat Artificial Intelligence veel werk uit handen neemt, zodat ambtenaren worden ontzorgd. Een goede samenwerking tussen mensen en technologie verhoogt de kwaliteit van overheidsdiensten. Er zijn drie stadia van ontwikkeling (ofwel de ‘AI journey’). Allereerst ‘Assisted intelligence’, waarmee data worden gebruikt ter ondersteuning van besluitvorming. Dit is het stadium waarin we nu verkeren – onder meer vanwege wettelijke voorschriften. In het stadium van ‘Augmented intelligence’ wordt machine learning toegevoegd aan bestaande systemen. ‘Autonomous intelligence’, het hoogste stadium, betekent dat processen worden gedigitaliseerd en geautomatiseerd om de intelligentie te leveren waarmee machines, bots en systemen worden aangestuurd.

Strategieën

Steeds meer overheden investeren in nationale strategieën. Zowel de publieke als de private sector zijn hierbij betrokken. Duitsland heeft in 2018 2,9 miljard euro geïnvesteerd in zo’n strategie en Frankrijk is van plan om er 1,6 miljard euro erin te investeren. De Nederlandse overheid hanteert de Data Agenda Overheid, waarop een planning is te vinden met de actuele stand van zaken van diverse actielijnen. Voor de tweede helft van 2019 staan bijvoorbeeld Ontwikkeling Transparantielab en Code Goed Digitaal Bestuur op het programma. Gebruik binnen de overheid heeft wel grote gevolgen voor de ‘workforce’. Er moet een goed samenspel zijn tussen eigen mensen, partners van buitenaf en de gebruikte technologieën. Werkzaamheden van ambtenaren zullen veranderen – bijvoorbeeld minder routinematig worden. Dat brengt vooral voordelen, maar die moeten wel goed worden gecommuniceerd – en ingezet.

Voordelen en risicofactoren

De potentiële voordelen van AI-gebruik binnen de overheid zijn onder meer: aanvulling van menselijke capaciteit, een betere kwaliteit van dienstverlening, minder papierwerk en een stimulans voor economische ontwikkeling. Risicofactoren zijn er ook, zoals het voorbereiden van medewerkers op het AI-tijdperk (veranderende werkzaamheden en samenwerking met i.p.v. gebruik van machines), de financiering en groeiende complexiteit van technologieën en toenemende bezorgdheid over algoritmische risico’s, black box en bias.

Hoe nu verder?

Het is belangrijk om een brede AI-strategie neer te zetten, waarbij de grote vraag is: willen we kosten besparen, meer waarde creëren of beide? En: met welke problemen kampen wij en welke technologieën zetten we hiervoor in? Daarna is het taak kleine op te zetten die je bij gebleken succes verder uitrolt. Je moet zoeken naar AI-talent, zowel binnen als buiten de organisatie, voor de uitvoering van projecten. Daarbij is relevante data en toegang daartoe natuurlijk onmisbaar.

Binnenkort Deel 2 van de serie: De digitale burger.

 

Een overheidscampagne tegen nepnieuws draagt niet bij aan de bescherming van onze democratie

1 miljoen euro is door Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren geïnvesteerd in een, volgens factcheckers Alexander Pleijter en Peter Burger, volslagen nutteloze overheidscampagne tegen nepnieuws. Immers, burgers hebben niet de kennis en middelen in pacht om zelf te onderzoeken wat echt of nep is. Laat experts toch het heft in handen nemen, is de strekking van dit treffende betoog.

De nepnieuwssaga van minister Ollongren begon op 13 november 2017. Op die dag stuurde ze de Tweede Kamer een brief over de beïnvloeding van de publieke opinie door statelijke actoren. Lees: door Rusland. ‘Nepnieuwslawine’ kopte De Telegraaf in grote letters de volgende dag op de voorpagina. Met een foto van een bedenkelijk kijkende minister Ollongren. Andere media volgden, met als boodschap: Russisch nepnieuws bedreigt de Nederlandse publieke opinie. “Met nepnieuws proberen de Russen de democratie te ontregelen”, waarschuwde de NOS die avond in het achtuurjournaal.

Dat is nogal wat. Hoog tijd dus voor ferme maatregelen. Met één van die maatregelen kwam minister Ollongren deze maand. In de vorm van een publiekscampagne. Een ‘bewustwordingscampagne’, zoals Ollongrens Ministerie van Binnenlandse Zaken het noemt. Met als boodschap: “iedereen in Nederland moet kritisch en nieuwsgierig blijven naar waar het nieuws vandaan komt.” In het campagnefilmpje worden mensen aangemoedigd om ‘écht?’ uit te roepen als ze een nieuwsbericht lezen.

Dieper graven

De kosten bedragen 1 miljoen euro. 1 miljoen euro voor symboolpolitiek. 1 miljoen euro om de wereld te laten zien dat de minister iets doet tegen nepnieuws. Zonder dat dit enig nut heeft. Want ga maar na. Is er reden om aan te nemen dat Nederlanders zonder deze campagne niet langer kritisch en nieuwsgierig zouden blijven? Nota bene in een tijd waarin het voortdurend over ‘nepnieuws’ gaat. En gaat ‘écht?’ roepen tegen je telefoonscherm écht helpen tegen die vermeende dreiging van Russisch nepnieuws?

Nee, natuurlijk niet. Mensen vragen zich vaak zat af of het nieuws klopt dat ze langs zien komen. Dat gaan ze heus niet vaker of beter doen door deze ‘bewustwordingscampagne’. Het punt is dat mensen geen tijd hebben of nemen om al het nieuws te checken waarvan ze zich afvragen of het écht waar is. En vaak missen ze ook de benodigde kennis en vaardigheden. Weliswaar heeft het ministerie enkele richtlijnen gepubliceerd op de campagnewebsite, die mensen kunnen helpen om vraagtekens te plaatsen bij het waarheidsgehalte van berichten, maar daarmee kan je niet met zekerheid vaststellen of iets wel of niet klopt.

Daarvoor moet je vaak heel wat dieper graven. In wetenschappelijke publicaties bijvoorbeeld. Waarvoor je kennis van onderzoeksmethodologie nodig hebt. Of door speciale tools te gebruiken, bijvoorbeeld om manipulatie van video’s en foto’s te detecteren. Tja, hoeveel mensen gaan dat doen als ze weer eens ‘echt?’ roepen na het zien van een Facebookbericht, terwijl ze in bad zitten of in het park aan het hardlopen zijn (zoals in het campagnefilmpje van het ministerie)?

Experts

Het is veel realistischer dat mensen hun vraag ergens neer kunnen leggen als ze twijfelen of bepaald nieuws klopt. Bij experts die kunnen verifiëren of er gesjoemeld is met een foto of video. Bij deskundigen die weten hoe ze een wetenschappelijk onderzoek moeten lezen en interpreteren. Die verstand van statistiek hebben.

Het is veel nuttiger dat er factcheckers zijn die voortdurend sociale media monitoren om te zien of bepaalde berichten opeens viraal gaan, en die checken of het niet om nepnieuws gaat. Zodat nepnieuws snel weerlegd en weersproken kan worden. Want wat doen mensen écht als ze twijfelen of nieuws klopt? Dan gaan ze googelen. En dan is het mooi als er een factcheck duidelijk herkenbaar in de zoekresultaten verschijnt, die ze vertelt of het wel of niet klopt. Dan zijn mensen écht geholpen met hun achterdocht over mogelijk nepnieuws.

Nutteloze campagne

Om een lang verhaal kort te maken: die 1 miljoen euro had heel wat zinvoller besteed kunnen worden als we de democratie werkelijk willen beschermen. Ja, dit is preken voor eigen parochie, want Nieuwscheckers – het factcheckproject dat wij runnen aan de Universiteit Leiden – heeft de middelen niet om dagelijks het nieuws op sociale media te volgen en checken. Dan is het zuur om te zien dat zo’n bak geld wordt verspijkerd aan een nutteloze campagne. Hoeveel nepnieuws hadden we voor dat geld wel niet kunnen factchecken?

Tijdens de campagne voor de Europese verkiezingen van 25 mei, wil Nieuwscheckers beweringen van politici factchecken. Wilt u dit mogelijk maken? Ga naar SteunLeiden.nl om te doneren.

Alexander Pleijter, Peter Burger

Het artikel Een overheidscampagne tegen nepnieuws draagt niet bij aan de bescherming van onze democratie verscheen eerst op De Nieuwe Reporter.

Flitspeilingen voor burgerparticipatie: de aanpak van Utrecht & Tilburg

‘De gemeente gaat van buiten naar binnen werken.’ ‘Nieuw beleid maken we samen’. Deze quotes sieren menig coalitieakkoord. Maar om inwoners te betrekken, moet je ze wel eerst bereiken. Uit alle lagen van de bevolking. Want niet iedereen wil naar een inspraakavond of een online platform komen. Nieuwste ontwikkeling in burgerparticipatie zijn flitspeilingen. Vaak gaat […]

Blockchain: 3 aandachtsgebieden voor overheden

De Nederlandse overheid kan een rol van betekenis spelen als het gaat om blockchain. Ze kan de technologie bijvoorbeeld tijdens het stemproces inzetten. Maar ook in de ontwikkeling van een nationale crypto kan ze voorlopen, net als met het zorgen voor betere wet- en regelgeving.   In eerdere blogs schreef ik al over lokale overheden […]

Intranet voor universiteiten & hogescholen: 3 belangrijke uitdagingen

Of je nu werkt bij een commercieel bedrijf of een overheidsinstantie, de uitdagingen op het gebied van intranet (of digital workplace) zijn vaak dezelfde. Maar bij sommige organisaties steken unieke issues de kop op. Soms voor die betreffende organisatie zelf, en soms voor diens hele bedrijfstak. Zo ook in het hoger onderwijs. In dit artikel ga […]

Apple gaat overheidsverzoeken om apps te verwijderen rapporteren

Is je favoriete app plots verdwenen uit de App Store en vermoed je dat Apple de boosdoener is? Dan kun je het bewijs voortaan teruglezen in de officiële rapportages van Apple. Het bedrijf heeft namelijk aangegeven dat overheidsverzoeken om apps te verwijderen uit de App Store, voortaan gerapporteerd zullen worden.

Het artikel Apple gaat overheidsverzoeken om apps te verwijderen rapporteren verscheen voor het eerst op iCulture

GrayKey al op grote schaal gebruikt voor iPhones van verdachten

GrayKey, het kastje waarmee je toegang kunt krijgen tot vergrendelde iPhones, blijkt in de VS al op diverse plekken te worden gebruikt. Politiediensten in het hele land blijken het kastje al regelmatig te gebruiken als er bij een misdaad een iPhone wordt gevonden.

Het artikel GrayKey al op grote schaal gebruikt voor iPhones van verdachten verscheen voor het eerst op iCulture

Hypertargeting & 4 andere trends voor de overheid in 2018

Alweer twee jaar geleden gaf ik aan dat de (lokale) overheid in mijn ogen meer moest vermaatschappelijken: de dialoog aangaan met haar inwoners, weten wat er leeft. Daarnaast moest de overheid meer experimenteren en pionieren (durven!). En tenslotte bewuster professionaliseren, leren omgaan met de veranderde wereld. Wat is daarvan terechtgekomen en wat zijn de trends voor […]

De informatie-explosie: zo overleef je als overheid

De hoeveelheid informatie waar een overheid mee te maken heeft, groeit sterk. Een groot deel van deze informatie komt niet uit de eigen organisatie, maar van buitenaf: burgers, bedrijven, leveranciers, collega-overheden en andere stakeholders zorgen voor een stortvloed aan inkomende informatie waar je als overheid ‘iets’ mee moet. Deze informatie komt ook nog vanuit steeds […]

6 socialmedia-tips om burger en overheid dichter bij elkaar te brengen

De kloof tussen de overheid en de burger is volgens sommigen groter dan ooit. Best paradoxaal als je het ons vraagt, want met technologie en social media kunnen overheden die kloof (deels) overbruggen. Vooral de gemeente krijgt een kans voor open doel, maar het lukt niet om te scoren. Last van een toevallig polletje in het gras? […]

Page generated in 1,207 seconds. Stats plugin by www.blog.ca