De toekomst van voice & de impact voor nieuwsmedia [nieuw onderzoek]

Steeds meer mensen geloven in de kracht van voice-activated speakers. Maar hoe worden ze gebruikt en wat is het potentieel voor nieuwsmedia? Daarover is nog weinig bekend. Reuters Institute for the Study of Journalism deed hoognodig onderzoek naar het gebruik van voice assistants in de VS, Groot-Brittannië en Duitsland. In het kort de belangrijkste bevindingen […]

Gmail: nieuwe mogelijkheden Promotions Tab [breaking]

Gmail biedt e-mailmarketeers extra kansen om op te vallen met een update van de Promotions Tab. Hoe je hier direct van kunt profiteren, lees je in dit artikel. Toen Google in 2013 Gmail Tabs aankondigde, werd het duidelijk dat marketeers nóg beter moesten nadenken om op te vallen in de inbox van de ontvanger. De Gmail Tabs-functie […]

Oké Google, we moeten praten

The future is conversational: technologische ontwikkelingen rondom spraak, data en machine learning lijken elkaar in rap tempo te versterken. Bijna dagelijks zijn er events te bezoeken, magazines te lezen of nieuwe podcasts over te beluisteren. Assistants als Siri, Alexa en Google zijn al langer op de markt, maar sinds de smart speaker lijkt het een vlucht […]

SEO in 2019: 7 belangrijke punten om mee te scoren

Hoe vaak heb jij de laatste jaren al gehoord dat linkbuilding ‘dood’ zou zijn? Dat zoekwoorden uit den boze zijn? Of dat het einde in zicht is voor SEO in zijn geheel? Al die keren dat je het las, hadden de sceptici geen gelijk. En ook in 2019 is SEO gewoon nog steeds alive and […]

4 nieuwe features van het Google Marketing Platform

Wat zijn de nieuwste ontwikkelingen van het Google Marketing Platform? Welke updates kunnen we verwachten? Google maakte tijdens hun summit nieuwe features bekend, ik mag er 4 delen. Het Google Marketing Platform Summit 2018 in San Francisco is achter de rug. Van 31 oktober tot en met 1 november gaven productmanagers en ontwikkelaars van Google […]

Google Search Console-data nu direct zichtbaar in zoekresultaten

Google toont sinds 5 november data uit Google Search Console direct in de zoekresultaten. Hiermee test Google al enige tijd, maar nu is het Search Console-dashboard dus voor iedereen met een geverifieerde site zichtbaar in de zoekresultaten. Je moet hiervoor natuurlijk wel ingelogd zijn in de browser, met het hetzelfde Google-account als waarmee je je […]

Laten wij het internet temmen voor het internet ons temt

Jan Kuitenbrouwer publiceerde onlangs het boek ‘Datadictuur’. Het is een pleidooi om het internet te reguleren. Want de internetgiganten vormen een kartel. De hoogste tijd dus om het internet te onderwerpen aan publieke waarden en democratische controle.

Als ik mijn essay ‘Datadictatuur’ in één zin zou moeten samenvatten, dan zou het zijn: laten wij het internet temmen voor het internet ons temt. Het internet is de enige industrie ter wereld die nagenoeg niet gereguleerd is. In ‘Datadictatuur’ reconstrueer ik hoe dat zo gekomen is. De eenvoudigste verklaring: het internet is een neoliberaal project. Bij geboorte van het internet heeft men de omstandigheden gecreëerd zoals zij waren aan het begin van het olietijdperk: laat de pioniers met rust, geef ze de ruimte en des te sneller zullen zij deze zegenrijke technologie tot bloei brengen.

Zo ontstond begin twintigste eeuw het oliekartel (‘trust’) van John D. Rockefeller, Standard Oil, het grootste industriële conglomeraat ooit, een massief, ongereguleerd monopolie met volledige controle over het levensbloed van de economie: olie. Vervang het woord ‘olie’ door ‘informatie’ en je hebt de geschiedenis van het internet.

Ook ten tijde van de vorming van Standard Oil waren er mededingingswetten in Amerika, zij werden alleen niet gehandhaafd, tot Theodore Roosevelt Standard Oil in 1906 voor de rechter bracht. Olie werd té belangrijk voor de samenleving om de productie en distributie volledig over te laten aan private enterprise en niet wettelijk te reguleren. Data zijn de nieuwe olie, wordt wel gezegd, dus Big Tech is het nieuwe Standard Oil. Niet voor niets worden Facebook, Google en Amazon ook wel aangeduid als The Web Trust.

In de jaren tachtig werd de Amerikaanse anti-trustwetgeving te slapen gelegd, het laisser faire regeerde, maar zoals in ‘Datadictatuur’ beschrijf tekent zich in Washington sinds kort een hernieuwde belangstelling af voor trustbusting, het doorbreken van kartels. De Democraten wonnen er honderd jaar geleden immers verkiezingen mee?

Het bedorven internet

Bij de presentatie van ‘Datadictatuur’, onlangs tijdens een speciale avond in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam, debatteerde ik over dit onderwerp met Marleen Stikker. In het boek citeer ik haar uitspraak dat het internet in 25 jaar ‘bedorven’ is, en dat het misschien wel net zo lang zal duren om het weer gezond te maken. Dat wil zeggen: om het te onderwerpen aan publieke waarden en democratische controle. Stikker is directeur van Waag, een denktank over technologie en samenleving, zij was medegrondlegger van de Digitale Stad en is dé Nederlandse vertegenwoordiger van het idealisme uit die begindagen, het internet als een democratisch publiek domein, met zijn eigen ‘soevereiniteit’.

Stikker sprak lovende woorden over mijn boek, noemde het ‘belangrijk’ en ‘noodzakelijk’, maar zij had ook aanmerkingen. ‘Datadictatuur’ is een pleidooi om een eind te maken aan de speciale voorechten die de techindustrie geniet, een erfenis van toen zijn nog kwetsbare startups waren, om cyberspace niet langer te behandelen als een buitenaards gebiedsdeel en te reguleren als elke andere industrie. Of, beter nog, in sommige gevallen, als een nutsvoorziening, onderdeel van de publieke infrastructuur. Stikker had in het boek graag meer aandacht gezien voor wat organisaties als Waag doen: het ontwikkelen van alternatieven.

Maatschappelijke idealen delven het onderspit

Fundamenteel nadenken over de maatschappelijk verantwoorde toepassing van technologie is uiteraard heel nuttig, uit dat soort denken is het internet ook voortgekomen, maar het is niet voor niets dat die beweging sindsdien ernstig gemarginaliseerd is. Het economisch potentieel van digitale technologie is zo kolossaal, maatschappelijke idealen blijven in zo’n commerciële schokgolf zelden overeind.

De internetindustrie bestaat uit bedrijven voor wie ‘making the world a better place’ nog slechts een holle PR-frase is, terwijl er in werkelijkheid een keihard kapitalistisch spel gespeeld wordt met als inzet groei, winst en een gezonde beurskoers, en uit bedrijfjes die ernst maken met hun idealen en een marginaal bestaan leiden. Het is logisch: je hoeft echt niet zo heel veel talent te hebben om in de tech-wereld heel veel geld te verdienen, tegen die verleiding zijn niet zoveel mensen bestand.

Marleen Stikkers oude kompanen uit de tijd van computertijdschrift Hack-tic en de Digitale Stad waren ook de oprichters van XS4All, dat zij in 1998 verkochten aan KPN, het voormalige staatsbedrijf waarmee zij het als hackers geregeld aan de stok hadden. De argumenten waren geijkt: schaal, marktontwikkelingen, synergie, niemand leeft op een eiland, enzovoorts. En, o ja, 120 miljoen voor de oprichters.

Luxe liefhebberij

Voor een boer hoeft de omschakeling naar biologische landbouw geen financieel offer te zijn, sterker, velen doen het uit commerciële overwegingen. Hoe meer boeren en producenten dat doen, hoe goedkoper biologische producten worden, hoe groter het marktaandeel, enzovoorts. Zo werkt het in de digitale industrie niet: wie daar voor het ideële alternatief kiest, zegt ‘nee’ tegen een flinke zak geld.

En dan is er nog de zogeheten killzone: elke startup die maar enig potentieel vertoont wordt door Big Tech direct opgekocht, gestript voor onderdelen of zelfs dat niet en integraal in de ijskast gezet.

Natuurlijk moet er gewerkt worden aan alternatieve technologie, maar veel meer dan een luxe liefhebberij van de happy few zal het niet gauw worden. Neem de Fairphone, een mens- en milieuvriendelijke mobiele telefoon, in Nederland ontwikkeld, mede door Waag. (Een schitterend product, overigens, al is het mij een raadsel waarom het met Android werkt, onderdeel van megamonopolist Google.) In de vijf jaar die het kostte om 200.000 Fairphones te verkopen (optimistische schatting), werden wereldwijd in totaal ongeveer 1 miljard smartphones geproduceerd. Dat komt neer op een marktaandeel van 0,02 procent.

De overige 99,98% kan intussen ongehinderd door Big Tech worden gemanipuleerd. De enige manier om daar iets aan te veranderen, is met regulering. Daarom ligt daar het accent op in ‘Datadictatuur’. Want, zoals de koppenmaker van NRC het boek in één zin nóg beter samenvatte: ‘Als wij het internet vrij laten, neemt het ons gevangen.’

Jan Kuitenbrouwer (2018). Datadictatuur: Hoe de mens het internet de baas blijft. 128 pagina’s. Uitgever: Prometheus.

Jan Kuitenbrouwer

Het artikel Laten wij het internet temmen voor het internet ons temt verscheen eerst op De Nieuwe Reporter.

Minder bezoekers op je website? Dit is wat je moet doen!

Als je een website beheert of verantwoordelijk bent voor contentmarketing heb je dit vast wel eens meegemaakt: je traffic neemt plotseling af, en je hebt geen idee waarom. Een gevoel van bezorgdheid en verwarring bekruipt je. Is al je harde werk dan voor niks geweest? In dit artikel geef ik je een checklist om het […]

Copywriters & SEO-experts, verbind ze met een stijlgids

Als je een expert bent op het gebied van SEO én copywriting, dan heb je goud in handen. Dit komt echter niet vaak voor, waardoor SEO-experts en copywriters regelmatig samen moeten werken. En dan kan er nog weleens een conflict ontstaan. In dit artikel leg ik uit hoe je dergelijke conflicten kunt vermijden met behulp […]

Waarde van PR niet meetbaar? Onzin!

Het is geen nieuw onderwerp, maar het is er wel één die tot de verbeelding blijft spreken: de meetbaarheid van PR. PR-activiteiten zijn namelijk heel goed meetbaar, zolang je er maar duidelijke afspraken over maakt. Ik overdrijf niet als we het hier over jaren van discussie hebben, ook buiten onze landsgrenzen. Onlangs bleek uit onderzoek van […]

Auteursrecht: Uploadfilter blijft na stemming Europees Parlement

Op 12 september 2018 stemde het Europees Parlement over de herziening van het Europees Auteursrecht. Van de link tax is niet veel meer over, het uploadfilter blijft en kleine ondernemers en websites zijn uitgezonderd. Maar gaat het makers echt wat opleveren? Meer vergoedingen voor uitgevers en makers Een aantal van de wijzigingen is bedoeld om […]

Page generated in 1.178 seconds. Stats plugin by www.blog.ca